![](\"uploads/news/978175dcd389d7c637e0c8f44a960580ec89aff2.jpg\")
دمشق-العاصمة نيوز
\n\nتُعد دار نينوى للدراسات والنشر والتوزيع واحدة من الفضاءات الفكرية والثقافية السورية التي تسعى لتقديم إصدارات نوعية تجمع بين التراث والفكر المعاصر، مع العمل على رفع الذائقة الأدبية لدى القارئ السوري والعربي. كما تولي اهتماماً خاصاً بالأدب السوري بمختلف أشكاله، إضافة إلى ترجمة بعض الأعمال الأدبية الأجنبية التي تتناول قضايا وآلام المجتمعات.
\n\nفي الحوار التالي مع العاصمة نيوز، يوضح مدير الدار أيمن غزالي رؤية نينوى حول الفرق بين الكتاب النخبوي والجماهيري، والتجربة السورية في هذا المجال، ودور الدار في المشهد الثقافي السوري الحالي، بالإضافة إلى التحديات التي واجهها القطاع الثقافي بعد سقوط النظام السابق ومرحلة التحرير.
\n\nفي معرض حديثه عن تفضيل دار نينوى للكتاب الجماهيري، بدأ غزالي بالتمييز بين الكتاب النخبوي والجماهيري، مشيراً إلى أن الفصل بينهما أمر معقد، حيث أن الكتاب النخبوي يحمل قيمة خاصة ولا يستطيع الجميع الاستفادة منه بنفس القدر، حتى أن الأدب الشعبي أو الجماهيري له مستويات متفاوتة بين رفيع وأقل قيمة.
\n\nوأضاف غزالي: \"في البداية كان تركيزنا الأساسي على تقديم الأدب السوري بكافة أشكاله، وترجمة بعض الأعمال الأجنبية الرفيعة التي تعكس جراحنا وآلامنا، إلى جانب رفع الذائقة البصرية والأدبية للقارئ. لاحقاً واجهنا منافسة شديدة بسبب القرصنة وتركيز دور النشر على الكتب البسيطة، إلا أننا تمسكنا بفكرة تقديم كتاب معرفي ونوعي للجمهور العام\".
\n\nواستشهد غزالي بأمثلة على هذه الأعمال النوعية قائلاً: \"أصدرنا جميع مؤلفات ابن عربي، سواء الأساسية أو التحقيقات والشروحات، كما أعددنا أعمال جلال الدين الرومي، ابن الفارض، والحلاج. هذه الكتب تتطلب ذائقة عالية للفهم، وليست أكاديمية بحتة، لكنها تحمل أفكاراً جديدة وطروحات معاصرة\".
\n\nحول تأثير الثورة والتحولات السياسية على المشهد الثقافي، قال غزالي: \"بعد سقوط النظام السابق تغير المشهد بشكل كبير، لكن يحتاج السوريون إلى وقت طويل لفهم ما حدث خلال سبعين عاماً من حكم حزب البعث. سيكتشفون أن القتل والتهجير كانا أقل ما فعلته السلطة، وأن تدمير العقول والمعرفة ومحاولة محو كل الأفكار الإنسانية كانت جزءاً من سياسة ممنهجة\".
\n\nوأضاف: \"لم نغادر سوريا في ظل هذه الظروف كنوع من المقاومة الصامتة، بل حاولنا من خلال نشر الأعمال أن نكون جزءاً من الحراك الفكري، وأن نؤسس لمرحلة جديدة من البناء الثقافي\".
\n\nتطرق غزالي إلى توجه دار نينوى لطباعة أدب السجون السوري بعد سقوط النظام السابق، قائلاً: \"تبنينا فكرة أدب السجون لأنه يعكس الظلم الإنساني وحرمان الإنسان من حقه في الحياة، فقط لأنه طالب بالحرية والديمقراطية. تجربة السجون السورية تعد من أكبر التجارب العالمية، والكتابات عنها تكشف جرائم النظام السابقة\". مؤكداً أن نشر هذه الأعمال هو شكل من أشكال المقاومة، لأنه يوثق الظلم ويعيد الحقوق الإنسانية إلى الوعي العام.
\n\nحول تجربة دار نينوى مع الرقمنة والذكاء الاصطناعي، أوضح غزالي أنه خلال الخمسة عشر عاماً الماضية، أبرمت الدار 17 اتفاقية مع منصات ومواقع إلكترونية لترجمة ونشر الكتب، وجهزت نحو 700 كتاب لتكون متاحة إلكترونياً. ورغم ذلك، يرى أن الكتاب الإلكتروني لن يحل محل الكتاب الورقي، لأن القراءة الإلكترونية مكلفة زمنياً ومالياً، بينما الكتاب الورقي أسهل في الوصول إليه. كما أشار إلى أن الرقمنة ساهمت في انتشار الكتاب الورقي بشكل مجاني وواسع، مما أدى إلى تضاعف عدد دور النشر والإصدارات في السنوات الأخيرة.
\n\nوعلق غزالي على دخول الذكاء الاصطناعي في صناعة الكتاب قائلاً: \"حتى الآن نينوى متحفظة على الموضوع، لدينا رأي مبدئي لكنه قابل للتغيير، المهم ألا يتحول الضمير الإنساني المبدع إلى أقل من قيمته\".
\n\nفيما يخص المشاركة في معرض دمشق الدولي للكتاب المزمع عقده في فبراير القادم، رأى غزالي أن هذا الحدث الثقافي الهام عاد بعد أكثر من عشر سنوات من التوقف، ومن الضروري مشاركة خبرات من الوسط الثقافي السوري لإنجاحه، ووضع برامج ثقافية متفق عليها.
\n\nحول أهمية دور النشر الخاصة في سوريا، أكد غزالي أن هذه المؤسسات، رغم محاولات النظام السابق محو الثقافة وتقليصها، قامت بجهود استثنائية في نشر كتب نوعية وتستحق التقدير. وأشار إلى أن مستقبلها يجب أن يكون ضمن برنامج وطني شامل يدعم رفع المستوى الثقافي لدى الناس ويعمل على ترميم الفجوات التي خلفتها الفترة الماضية، مما يساهم في بناء الوطن.
\n\nعن دور الاتحاد، قال غزالي: \"الاتحاد الحالي محدود جداً، لا يملك مكاناً أو رأس مال، وهو تجمع أهلي يحاول خدمة أعضائه. دعم الاتحاد سيكون ضرورياً لتمكينه من أداء دوره الحقيقي، عبر توفير مقر ودعم مالي وإجراء انتخابات حرة ليكون له برنامج فعلي\".
\n\nتأسست دار نينوى في دمشق عام 1999، وتركز على الأدب والفكر والثقافة العربية، وتصدر الروايات والدراسات والنقد الأدبي، وتسعى لتعزيز القراءة وإثراء المكتبة العربية، ولها حضور في المعارض والفعاليات الثقافية العربية.
\n\nDamascus - Capital News
\n\nDar Ninawa for Studies, Publishing, and Distribution is one of Syria's intellectual and cultural spaces that strives to offer quality publications combining heritage and modern thought. It aims to elevate the literary taste of Syrian and Arab readers, paying special attention to Syrian literature in all its forms, as well as translating some foreign literature that touches on societal issues and pains.
\n\nIn the following interview with Capital News, Dar Ninawa's director, Ayman Ghazali, explains the vision regarding elitist and popular books, the Syrian experience in this context, the role of the publishing house in the contemporary Syrian cultural scene, and the challenges faced by the cultural sector after the fall of the previous regime and during the liberation phase.
\n\nRegarding Dar Ninawa's preference for popular books, Ghazali began by distinguishing between elitist and popular books, stating that the distinction is complex. The elitist book holds special value and is not easily accessible to all readers with equal benefit. Even popular or folk literature has different levels, ranging from high quality to lesser value.
\n\nGhazali continued: \"Initially, our main concern was to present Syrian literature in all its forms and translate some high-quality foreign works that reflect our wounds and pains, in addition to raising the visual and literary taste of the reader. Later, we faced intense competition due to piracy and the focus of publishing houses on simpler books, but we remained committed to providing knowledgeable and quality books for the general public.\"
\n\nHe cited examples of such quality works: \"We produced all of Ibn Arabi's writings, both original texts and critical editions and commentaries, as well as works by Jalal al-Din al-Rumi, Ibn al-Farid, and Al-Hallaj. These are specialized books requiring a high level of understanding; they are not purely academic but carry new ideas and contemporary approaches.\"
\n\nOn the impact of the revolution and political changes on the cultural scene, Ghazali said: \"After the fall of the previous regime, the scene changed significantly, but Syrians need a long time to understand what happened during seventy years of Baath Party rule. They will realize that killing and displacement were the least of the regime's actions, and that destroying minds and knowledge and attempting to erase all humanitarian ideas was part of a systematic policy.\"
\n\nHe added: \"We did not leave Syria under these circumstances as a form of silent resistance, but rather tried through publishing works to be part of this intellectual movement and to establish a new phase of cultural construction.\"
\n\nGhazali addressed Dar Ninawa's focus on publishing Syrian prison literature after the fall of the previous regime, saying: \"We adopted the idea of prison literature because it reflects human injustice and the deprivation of a person's right to life simply because they demanded freedom and democracy. The Syrian prison experience is one of the largest globally, and writings about it expose the previous regime's crimes.\" He emphasized that publishing such works is a form of resistance as it documents injustice and restores human rights to public awareness.
\n\nRegarding Dar Ninawa's experience with digitization and artificial intelligence, Ghazali explained that over the past 15 years, the house signed 17 contracts with electronic platforms and websites to translate and publish books, preparing about 700 books to be available electronically. Despite this, he believes that e-books will not replace printed books because electronic reading is time-consuming and costly, while printed books are easier to access. He also noted that digitization contributed to the widespread free distribution of printed books, which led to a doubling in the number of publishing houses and publications in recent years.
\n\nCommenting on the entry of artificial intelligence into book production, Ghazali said: \"Until now, Dar Ninawa remains cautious on this matter; we have a preliminary stance that is subject to change. The important thing is that the creative human conscience does not diminish in value.\"
\n\nRegarding participation in the upcoming Damascus International Book Fair scheduled for next February, Ghazali viewed this important cultural event as having returned after more than ten years of suspension. He stressed the necessity of involving expertise from Syrian cultural circles to ensure its success and to develop agreed-upon cultural programs.
\n\nOn the importance of private publishing houses in Syria, Ghazali stated that despite the previous regime's attempts to erase and limit culture, these institutions made exceptional efforts to publish quality books and deserve appreciation. He pointed out that their future should be part of a comprehensive national program that supports raising the cultural level of the people and works to repair the gaps left by the past period, contributing to nation-building.
\n\nRegarding the union's role, Ghazali said: \"The current union is very limited; it lacks a headquarters and capital. It is a civil association trying to serve its members. Supporting the union will be essential to enable it to perform its true role by providing a headquarters, financial support, and free elections to have a real program.\"
\n\nDar Ninawa was established in Damascus in 1999, focusing on Arabic literature, thought, and culture. It publishes novels, studies, and literary criticism, aims to promote reading and enrich the Arabic library, and has a presence in Arab cultural fairs and events.
\n\nDamas - Capital News
\n\nDar Ninawa pour les études, l'édition et la distribution est l'un des espaces intellectuels et culturels syriens qui s'efforcent de proposer des publications de qualité alliant patrimoine et pensée moderne. Elle vise à élever le goût littéraire des lecteurs syriens et arabes, en accordant une attention particulière à la littérature syrienne sous toutes ses formes, ainsi qu'à la traduction de certaines œuvres étrangères abordant les problématiques et souffrances des sociétés.
\n\nDans l'entretien suivant avec Capital News, le directeur de la maison, Ayman Ghazali, explique la vision de Ninawa concernant les livres élitistes et populaires, l'expérience syrienne dans ce domaine, le rôle de la maison dans la scène culturelle syrienne contemporaine, ainsi que les défis rencontrés par le secteur culturel après la chute de l'ancien régime et durant la phase de libération.
\n\nConcernant la préférence de Dar Ninawa pour le livre populaire, Ghazali a commencé par distinguer le livre élitiste du populaire, affirmant que la distinction est complexe. Le livre élitiste possède une valeur particulière et n'est pas accessible à tous les lecteurs avec le même bénéfice. Même la littérature populaire ou folklorique présente différents niveaux, allant du raffiné au moins qualitatif.
\n\nGhazali a poursuivi : « Au départ, notre préoccupation principale était de présenter la littérature syrienne sous toutes ses formes et de traduire certaines œuvres étrangères de haute qualité reflétant nos blessures et nos douleurs, en plus d'élever le goût visuel et littéraire du lecteur. Par la suite, nous avons fait face à une concurrence intense due au piratage et à la focalisation des maisons d'édition sur des livres simples, mais nous sommes restés attachés à l'idée de fournir des livres savants et qualitatifs au grand public. »
\n\nIl a cité des exemples de ces œuvres de qualité : « Nous avons produit toutes les œuvres d'Ibn Arabi, qu'il s'agisse des textes originaux, des éditions critiques ou des commentaires, ainsi que des œuvres de Jalal al-Din al-Rumi, Ibn al-Farid et Al-Hallaj. Ces livres nécessitent un haut niveau de compréhension ; ils ne sont pas purement académiques mais portent des idées nouvelles et des approches contemporaines. »
\n\nConcernant l'impact de la révolution et des changements politiques sur la scène culturelle, Ghazali a déclaré : « Après la chute de l'ancien régime, la scène a beaucoup changé, mais les Syriens ont besoin de beaucoup de temps pour comprendre ce qui s'est passé durant soixante-dix ans de règne du Parti Baas. Ils réaliseront que les meurtres et les déplacements forcés étaient le moindre mal commis par le régime, et que la destruction des esprits et des connaissances, ainsi que la tentative d'effacer toutes les idées humanitaires, faisaient partie d'une politique systématique. »
\n\nIl a ajouté : « Nous n'avons pas quitté la Syrie dans ces circonstances comme une forme de résistance silencieuse, mais avons essayé, à travers la publication d'œuvres, de faire partie de ce mouvement intellectuel et d'établir une nouvelle phase de construction culturelle. »
\n\nGhazali a abordé l'orientation de Dar Ninawa vers la publication de la littérature carcérale syrienne après la chute de l'ancien régime, déclarant : « Nous avons adopté l'idée de la littérature carcérale car elle reflète l'injustice humaine et la privation du droit à la vie simplement parce qu'une personne réclamait la liberté et la démocratie. L'expérience des prisons syriennes est l'une des plus importantes au monde, et les écrits à ce sujet dévoilent les crimes du régime précédent. » Il a souligné que la publication de ces œuvres constitue une forme de résistance, car elle documente l'injustice et rétablit les droits humains dans la conscience collective.
\n\nConcernant l'expérience de Dar Ninawa avec la numérisation et l'intelligence artificielle, Ghazali a expliqué que durant les quinze dernières années, la maison a signé 17 contrats avec des plateformes et sites électroniques pour traduire et publier des livres, préparant environ 700 ouvrages pour qu'ils soient disponibles en ligne. Malgré cela, il estime que le livre électronique ne remplacera pas le livre imprimé, car la lecture électronique est coûteuse en temps et en argent, tandis que le livre imprimé est plus accessible. Il a également souligné que la numérisation a contribué à la diffusion gratuite et massive du livre imprimé, ce qui a entraîné un doublement du nombre de maisons d'édition et de publications ces dernières années.
\n\nCommentant l'entrée de l'intelligence artificielle dans la production de livres, Ghazali a déclaré : « Jusqu'à présent, Dar Ninawa reste prudente sur ce sujet ; nous avons une position préliminaire susceptible d'évoluer. L'essentiel est que la conscience humaine créative ne soit pas dévalorisée. »
\n\nConcernant la participation à la prochaine Foire internationale du livre de Damas prévue en février, Ghazali a considéré cet important événement culturel comme étant de retour après plus de dix ans d'interruption. Il a insisté sur la nécessité d'impliquer des experts du milieu culturel syrien pour assurer son succès et élaborer des programmes culturels convenus.
\n\nSur l'importance des maisons d'édition privées en Syrie, Ghazali a affirmé que malgré les tentatives de l'ancien régime d'effacer et de restreindre la culture, ces institutions ont fourni des efforts exceptionnels pour publier des livres de qualité et méritent la reconnaissance. Il a indiqué que leur avenir devrait s'inscrire dans un programme national global visant à élever le niveau culturel des populations et à combler les lacunes laissées par la période passée, contribuant ainsi à la construction de la nation.
\n\nConcernant le rôle de l'union, Ghazali a déclaré : « L'union actuelle est très limitée ; elle ne possède ni siège ni capital. C'est une association civile qui tente de servir ses membres. Le soutien à l'union sera essentiel pour lui permettre d'accomplir son véritable rôle en fournissant un siège, un soutien financier et des élections libres afin qu'elle dispose d'un programme réel. »
\n\nDar Ninawa a été fondée à Damas en 1999, se concentrant sur la littérature, la pensée et la culture arabes. Elle publie des romans, des études et des critiques littéraires, vise à promouvoir la lecture et à enrichir la bibliothèque arabe, et est présente dans les foires et événements culturels arabes.
\n\nŞam - Capital News
\n\nDar Ninawa, çalışmalar, yayın ve dağıtım alanında Suriye'nin entelektüel ve kültürel mekânlarından biridir. Miras ile modern düşünceyi birleştiren nitelikli yayınlar sunmayı amaçlar. Suriyeli ve Arap okuyucuların edebi zevkini yükseltmeyi hedefler, Suriye edebiyatının tüm biçimlerine özel önem verir ve toplumların sorunlarını ve acılarını ele alan yabancı bazı edebi eserleri çevirir.
\n\nAşağıdaki Capital News ile yapılan röportajda, Dar Ninawa'nın yöneticisi Ayman Ghazali, seçkin ve halk kitapları arasındaki vizyonu, bu bağlamdaki Suriye deneyimini, güncel Suriye kültür sahnesindeki yayınevinin rolünü ve önceki rejimin çöküşü ile özgürleşme aşamasından sonra kültür sektörünün karşılaştığı zorlukları açıklıyor.
\n\nDar Ninawa'nın halk kitaplarını tercih etmesi hakkında konuşurken, Ghazali seçkin ve halk kitapları arasındaki farkı belirterek, bu ayrımın karmaşık olduğunu söyledi. Seçkin kitap özel bir değere sahiptir ve herkes tarafından aynı fayda ile okunamaz. Halk veya popüler edebiyatın da farklı seviyeleri vardır; yüksek değerli ve daha az değerli olanlar gibi.
\n\nGhazali devam etti: \"Başlangıçta temel önceliğimiz Suriye edebiyatını tüm biçimleriyle sunmak ve yaralarımızı ve acılarımızı yansıtan bazı seçkin yabancı eserleri çevirmekti. Ayrıca okuyucunun görsel ve edebi zevkini yükseltmekti. Daha sonra korsanlık ve yayınevlerinin basit kitaplara odaklanması nedeniyle yoğun bir rekabetle karşılaştık, ancak genel halk için bilgi ve nitelikli kitap sunma fikrinden vazgeçmedik.\"
\n\nBu nitelikli eserlerden örnekler vererek şöyle dedi: \"İbn Arabi'nin tüm eserlerini, hem temel metinleri hem de araştırma ve açıklamaları yayımladık. Ayrıca Celaleddin Rumi, İbn el-Farid ve Hallac'ın eserlerini hazırladık. Bu kitaplar yüksek anlayış zevki gerektirir, tamamen akademik değildir ancak yeni fikirler ve çağdaş yaklaşımlar taşır.\"
\n\nDevrim ve siyasi değişimlerin kültür sahnesine etkisi hakkında Ghazali şunları söyledi: \"Önceki rejimin çöküşünden sonra sahne büyük ölçüde değişti, ancak Suriyelilerin, Baas Partisi'nin yetmiş yıllık yönetimi sırasında neler olduğunu anlamaları uzun zaman alacak. Katliam ve göç ettirme rejimin yaptığı en az şeydi; zihinlerin ve bilginin yok edilmesi ve tüm insani fikirlerin silinmeye çalışılması sistematik bir politikanın parçasıydı.\"
\n\nEkledi: \"Tüm bu koşullar altında Suriye'den ayrılmadık; bu, sessiz bir direniş biçimiydi. Yayıncılık yoluyla bu entelektüel hareketin bir parçası olmaya ve kültürel inşanın yeni bir aşamasını kurmaya çalıştık.\"
\n\nGhazali, önceki rejimin çöküşünden sonra Dar Ninawa'nın Suriye hapishane edebiyatını basma yöneliminden bahsederek şunları söyledi: \"Hapishane edebiyatı fikrini benimsedik çünkü bu, insanlık dışı zulmü ve bir insanın sadece özgürlük ve demokrasi talep ettiği için yaşam hakkından mahrum bırakılmasını yansıtıyor. Suriye hapishane deneyimi dünyanın en büyük deneyimlerinden biridir ve bu konuda yazılanlar önceki rejimin suçlarını ortaya koyuyor.\" Bu tür eserlerin yayımlanmasının bir direniş biçimi olduğunu, çünkü zulmü belgelediğini ve insan haklarını kamu bilincine geri getirdiğini vurguladı.
\n\nDijitalleşme ve yapay zeka ile ilgili deneyim hakkında Ghazali, son 15 yılda yayınevinin kitapları çevirmek ve yayımlamak için 17 elektronik platform ve site ile sözleşme imzaladığını, yaklaşık 700 kitabı elektronik olarak erişilebilir hale getirdiğini açıkladı. Buna rağmen, e-kitapların basılı kitabın yerini almayacağını düşünüyor çünkü elektronik okuma zaman ve maliyet açısından yüksektir, basılı kitap ise daha kolay erişilebilir. Dijitalleşmenin basılı kitabın ücretsiz ve yaygın şekilde yayılmasına katkı sağladığını, bu nedenle son yıllarda yayınevleri ve yayın sayısının iki katına çıktığını belirtti.
\n\nYapay zekanın kitap üretimine girmesi hakkında şöyle dedi: \"Şu ana kadar Dar Ninawa bu konuda temkinli; önceden belirlenmiş bir görüşümüz var ancak değişebilir. Önemli olan yaratıcı insan vicdanının değerinin azalmasına izin vermemektir.\"
\n\nÖnümüzdeki Şubat ayında düzenlenecek Şam Uluslararası Kitap Fuarı'na katılım hakkında Ghazali, on yıldan fazla bir süredir ara verilen bu önemli kültürel etkinliğin geri döndüğünü ve fuarın başarısı için Suriyeli kültür çevrelerinden uzmanların katılımının gerekli olduğunu, üzerinde anlaşılmış kültürel programlar hazırlanması gerektiğini belirtti.
\n\nSuriye'deki özel yayınevlerinin önemi hakkında, eski rejimin kültürü silme ve kısıtlama girişimlerine rağmen bu kurumların nitelikli kitaplar yayımlamak için olağanüstü çaba gösterdiğini ve takdiri hak ettiğini söyledi. Geleceklerinin, halkın kültürel seviyesini yükselten ve geçmiş dönemin bıraktığı boşlukları onaran kapsamlı ulusal bir programın parçası olması gerektiğini, bunun da ülke inşasına katkı sağlayacağını vurguladı.
\n\nBirliğin rolü hakkında Ghazali, mevcut birliğin çok sınırlı olduğunu, ne bir merkezi ne de sermayesi bulunduğunu, üyelerine hizmet etmeye çalışan bir sivil topluluk olduğunu söyledi. Birliğe destek verilmesinin gerçek görevini yerine getirebilmesi için merkez, mali destek ve özgür seçimler sağlanarak gerçek bir program oluşturması açısından gerekli olduğunu ifade etti.
\n\nDar Ninawa 1999 yılında Şam'da kuruldu, Arap edebiyatı, düşüncesi ve kültürüne odaklanıyor. Romanlar, araştırmalar ve edebi eleştiriler yayımlıyor, okumayı teşvik ediyor ve Arap kütüphanesini zenginleştiriyor. Arap kültürel fuarları ve etkinliklerinde varlık gösteriyor.
\n\nDamaskus - Capital News
\n\nDar Ninawa ji bo lêkolîn, weşan û belavkirin yek ji cîhanên hîkmetî û çandî yên Sûriyeyê ye ku hewl dide weşanên taybetî pêşkêş bike ku di navbera miras û têgihiştina nû de bihev re têne. Ew armanc dike ku xweseriya edebî ya xwendekarên Sûriyê û Erebî bilind bike, bi taybetî di edebiyata Sûriyê de bi hemû şêwazên xwe, û hîn jî hin edebiyata biyanî yên ku mijarên civakî û êşên wan têne gotin wergerîne.
\n\nDi gotûbêja jêrîn de bi Capital News re, rêveberê darê Ayman Ghazali dîtina Dar Ninawa li ser pirtûka elîtî û giştî, tecrûbeya Sûriyê di vê qada de, rolê darê di nav senaryoya çandî ya nûjen a Sûriyê de û her weha şerên ku sektora çandî piştî ketina hukûmeta berê û dema azadîyê hatine berdewam dike, vekole.
\n\nDi gotina xwe de li ser xwestina Dar Ninawa ji bo pirtûka giştî, Ghazali dest pê kir bi cuda kirina navbera pirtûka elîtî û giştî, û got ku vê cuda kirin pirr têkçûn e. Pirtûka elîtî nirxeke taybetî heye û hemû kes nikarin wê bi heman rêz û feyde bixwînin. Hê jî edebiyata gelî an jî giştî jî asta cuda cuda heye, hinek edebiyata bilind û hinek jî kêm nirx e.
\n\nGhazali zêde kir: “Li destpêkê, armanca me sereke pêşkêşkirina edebiyata Sûriyê bi hemû şêwazên wê bû, û wergerandina hin xebatên biyanî yên bilind ku êş û êşên me tê de têne gotin, her weha bilindkirina xweseriya çav û edebî ya xwendekarê me bû. Paşê em bi hevpeyvîna giran ên ji ber xerîbî û serfirazîya weşanên pirtûkên hêsan re dijîn, lê em li şîroveya pirtûka zanistî û taybetî ji bo giştî hêvîdar bûn.”
\n\nWêneya xebatên taybetî wek mînakê de, Ghazali got: “Hemû nivîsarên Ibn Arabi, her weha nivîsarên bingehîn, lêkolîn û şirove, me çêkirin; her weha xebatên Celaleddîn Rûmî, Ibn el-Farîd û El-Helac amade kirin. Ev pirtûkên taybetî ne, û hewceya xweseriya bilind a têgihiştinê ne, ne tenê akademîk in, lê hîn jî tê de têne peyda kirina ideyên nû û pêşniyarên nûjen.”
\n\nDi derbarê tesîra şoreş û guhertinên siyasî li ser senaryoya çandî de, Ghazali got: “Piştî ketina hukûmeta berê, senaryo gelek guhert, lê Sûriyeyî hewce ye ku demeke dirêj bixwîne da ku têgihîştinê li ser çi bû di dema 70 salên hukûmeta Partiya Baas de. Ew ê dîtin ku kuştin û koçberî kêmtirîn tiştên ku hukûmet kir, û ku têkoşîna zîhan û zanist û hewlên jêbirina hemû fikrên mirovahî beşek ji siyaseta plan kirî bû.”
\n\nGhazali zêde kir: “Em ji Sûriyê derketin ne wekî awayek ji berî şerê bêdengî, lê hewl dan ku bi weşandina xebatên me beşdarê vê tevgerê hîkmetî bibin û bingehên çandî ya nû biafirînin.”
\n\nGhazali di derbarê xwestina Dar Ninawa ji bo çapkirina edebiyata zindanan li Sûriyê piştî ketina hukûmeta berê, got: “Me fikra edebiyata zindanan pejirand, ji ber ku ew dadperestiyê ya mirovahî û berdanê mafê mirovan ji jiyanê nîşan dide, tenê ji ber ku ew azadî û demokrasi dixwest. Tecrûbeya zindanan li Sûriyê yek ji mezintrîn tecrûbeyên cîhanê ye, û nivîsarên