دمشق-العاصمة نيوز
\n\nصدر عن المفكر السوري الراحل ميشيل كيلو قبل وفاته كتابه الأخير بعنوان “من الأمة إلى الطائفة: سوريا في حكم البعث والعسكر”، الذي يلخص مساراً فكرياً ونضالياً طويلاً، حيث استعرض فيه التحولات العميقة التي مرت بها الدولة السورية منذ تأسيس حزب البعث العربي الاشتراكي وحتى اندلاع الثورة السورية عام 2011.
\n\nيستعرض كيلو في كتابه الانتقال الذي شهدته سوريا من مشروع قومي يحمل آمال الدولة الوطنية إلى نظام سلطوي، معتمداً على قراءة تجمع بين التحليل السياسي والخبرة الشخصية التي اكتسبها من خلال عقود من المتابعة والمواجهة الفكرية.
\n\nيقسم الكتاب الحكم البعثي إلى ثلاث مراحل تاريخية رئيسية، تبدأ الأولى من تأسيس حزب البعث عام 1947 حتى انقلاب 23 شباط 1966، وتمتد الثانية من هذا الانقلاب حتى 16 تشرين الثاني 1970، تاريخ استحواذ حافظ الأسد على السلطة، في حين تغطي المرحلة الثالثة الفترة الممتدة من عام 1970 حتى اندلاع الثورة السورية في آذار 2011.
\n\nيشرح الكتاب آليات السلطة البعثية التي مكنتها من إحكام سيطرتها على مفاصل الدولة عبر هذه العقود، مشيراً إلى ما آلت إليه الأوضاع بعد ترسيخ حكم ما يسميه كيلو بـ\"الأسدية\"، من خلال تطييف السلطة والمجتمع، وحصر دور الدولة في بعدها الطائفي، والسيطرة على المجال العام عبر نخب مرتبطة بالسلطة تمثل شرائح اجتماعية محرومة وتغطي سياسات معدة مسبقاً.
\n\nيركز الكتاب على تفكيك العلاقة بين الحزب والجيش والطائفة باعتبارها الأساس الذي قام عليه حكم البعث، والذي تعزز في عهد حافظ الأسد. وينطلق كيلو من تحليل الفكر التأسيسي للحزب، خاصة أطروحات ميشيل عفلق حول «الرسالة الخالدة للأمة العربية»، معتبرًا أنها استندت إلى منطق أيديولوجي افتقر للأسس العلمية والواقعية السياسية، مما سهّل انتقال الحزب من العمل السياسي إلى الارتباط بالمؤسسة العسكرية في ظل الانقلابات التي أعقبت الاستقلال وأجهضت التجربة الديمقراطية الوليدة.
\n\nيتوقف الكاتب عند تجربة الوحدة السورية المصرية بين عامي 1958 و1961، بوصفها محطة مفصلية في تاريخ حزب البعث، حيث دعم الحزب مشروع الوحدة ثم انقلب عليه بعد شعوره بالتهميش السياسي، ويرى كيلو أن هذه التجربة ساهمت في تعزيز دور اللجنة العسكرية البعثية التي قادت انقلاب 1963 وأقصت القيادة التاريخية للحزب، ومهدت لتحويله إلى أداة بيد الضباط.
\n\nكما يعير الكتاب اهتمامًا للصراع داخل السلطة بين جناحي صلاح جديد وحافظ الأسد، والذي انتهى بانقلاب 1970، معتبرًا هذا الحدث لحظة تأسيس “الأسدية”، وهي بنية حكم ترتكز على تركيز السلطة بيد فرد واحد، وبناء أجهزة أمنية وعسكرية ذات تركيبة طائفية، وتحيد السياسة والمجتمع لصالح منطق الأمن والولاء.
\n\nيحلل الكتاب سياسات النظام السابق داخلياً وخارجياً، موضحًا كيف أعيد تشكيل حزب البعث وتفكيك بنيته القومية، ودخول الصراع مع بعث العراق، إلى جانب التحالف الاستراتيجي مع إيران، والأدوار الإقليمية في لبنان وفلسطين، ضمن حسابات مرتبطة باستمرار النظام. ويرى أن هذه السياسات رافقها تدمير المجال العام وبناء شبكة اقتصادية وصفها بالزبائنية، والسعي إلى ربط الأقليات بالنظام وإشعارها بأنه الحامي لها.
\n\nيخلص الكتاب إلى أن نظام “الأسدية” تمكن من تدجين المجتمع لعقود عبر القمع والتخويف وتفريغ السياسة من مضمونها، إلا أن هذا الواقع كان هشاً وانكشف مع اندلاع الثورة السورية عام 2011، التي أظهرت عمق الأزمة البنيوية في الدولة والمجتمع وأسقطت الخطاب القومي عن نظام استبدادي ذي طابع طائفي.
\n\nيذكر أن كتاب “من الأمة إلى الطائفة: سوريا في حكم البعث والعسكر” صادر عن دار موزاييك للدراسات والنشر، ويقع في 386 صفحة من القطع الكبير.
\n\nميشيل كيلو مفكر وكاتب وصحفي سوري من مواليد اللاذقية عام 1940، ويعد من أبرز الشخصيات الفكرية والسياسية المعارضة في سوريا. درس الصحافة في مصر وألمانيا، وعمل مترجماً في وزارة الثقافة. عرف بنشاطه في الدفاع عن الحريات العامة وحقوق الإنسان، وترأس مركز حريات للدفاع عن حرية الرأي والتعبير. تناولت كتاباته نقد الاستبداد وتحليل بنية السلطة في سوريا، وتعرض للاعتقال عدة مرات منذ السبعينيات بسبب مواقفه السياسية. عاش سنوات خارج البلاد وغادرها للمرة الأخيرة بعد اندلاع الثورة، حيث شارك في الهيئات المعارضة للنظام السابق حتى وفاته في 18 نيسان 2021 في باريس جراء إصابته بفيروس كورونا. من أبرز كتبه: نظرية الدولة والديمقراطية الاشتراكية.
", "tags": [ "سوريا", "ميشيل كيلو", "حزب البعث", "الأسدية", "الثورة السورية", "النظام السوري", "السياسة السورية" ] }, "en": { "title": "Michel Kilo's Final Book: Syria Under Baath and Military Rule", "content": "Damascus - Capital News
\n\nThe late Syrian thinker Michel Kilo released his final book shortly before his passing, titled \"From the Nation to the Sect: Syria Under Baath and Military Rule,\" which summarizes a long intellectual and activist journey. In it, he examines the profound transformations the Syrian state underwent since the founding of the Arab Socialist Baath Party until the outbreak of the Syrian revolution in 2011.
\n\nKilo's book focuses on Syria’s transition from a nationalist project embodying hopes for a national state to an authoritarian regime, combining political analysis with personal experience gained over decades of intellectual engagement and confrontation.
\n\nThe book divides Baath rule into three main historical phases: the first from the party’s founding in 1947 until the February 23, 1966 coup; the second from that coup until November 16, 1970, when Hafez al-Assad seized power; and the third covering the period from 1970 until the outbreak of the Syrian revolution in March 2011.
\n\nThe book outlines the mechanisms Baathist authority used to consolidate control over state institutions throughout these decades, pointing to the developments following the establishment of what Kilo calls the “Assadism” rule. This included sectarianizing power and society, limiting the state's role to sectarian dimensions, and controlling the public sphere through elites affiliated with the regime who represent marginalized social groups and cover prearranged policies.
\n\nThe book aims to deconstruct the relationship between the party, the military, and sectarianism as the foundation of Baath rule, which was further reinforced under Hafez al-Assad. Kilo analyzes the party’s founding ideology, especially Michel Aflaq’s theses on the \"eternal message of the Arab nation,\" considering it an ideological logic lacking scientific and political realism. This facilitated the party’s shift from political activism to subordination to the military establishment amid coups following independence that aborted the nascent democratic experience.
\n\nKilo highlights the pivotal Syrian-Egyptian union experience between 1958 and 1961, where the Baath party initially supported the union project but later turned against it after feeling politically marginalized. He argues that this experience strengthened the Baath Military Committee, which led the 1963 coup, sidelined the party's historic leadership, and paved the way for its transformation into a tool in the hands of officers.
\n\nThe book also focuses on the power struggle between Salah Jadid and Hafez al-Assad factions, culminating in the 1970 coup, which Kilo regards as the founding moment of “Assadism,” a ruling structure based on concentrating power in one individual, building sectarian security and military apparatuses, and sidelining politics and society in favor of security and loyalty.
\n\nThe author analyzes the former regime’s domestic and foreign policies, explaining how the Baath party was reshaped and its nationalist structure dismantled. He discusses the conflict with Baath Iraq, the strategic alliance with Iran, and the regional roles in Lebanon and Palestine, all linked to the regime's survival calculations. These policies were accompanied by the destruction of the public sphere, construction of a clientelist economic network, and efforts to bind minorities to the regime by portraying it as their protector.
\n\nThe book concludes that the “Assadism” regime managed to tame society for decades through repression, intimidation, and depoliticization, yet this reality was fragile and exposed with the outbreak of the Syrian revolution in 2011. The revolution revealed the deep structural crisis within the state and society and dismantled the nationalist discourse of an authoritarian sectarian regime.
\n\n\"From the Nation to the Sect: Syria Under Baath and Military Rule\" is published by Mosaic Publishing and Studies House and spans 386 large-format pages.
\n\nMichel Kilo was a Syrian thinker, writer, and journalist born in Latakia in 1940. He was among the most prominent intellectual and political opposition figures in Syria. He studied journalism in Egypt and Germany and worked as a translator at the Ministry of Culture. Known for his activism defending public freedoms and human rights, he chaired the Freedoms Center advocating freedom of opinion and expression. His writings critiqued authoritarianism and analyzed Syria’s power structures. Since the 1970s, he was imprisoned multiple times for his political stances. He lived years abroad and left Syria permanently after the revolution began, actively participating in opposition bodies against the former regime until his death on April 18, 2021, in Paris due to COVID-19. His notable works include \"Theory of the State\" and \"Socialist Democracy.\"
", "tags": [ "Syria", "Michel Kilo", "Baath Party", "Assadism", "Syrian Revolution", "Syrian Regime", "Syrian Politics" ] }, "fr": { "title": "Le dernier livre de Michel Kilo : La Syrie sous le règne du Baas et des militaires", "content": "Damas - Capital News
\n\nLe penseur syrien défunt Michel Kilo a publié peu avant sa mort son dernier ouvrage intitulé « De la nation à la secte : la Syrie sous le règne du Baas et des militaires », qui résume un long parcours intellectuel et militant. Il y analyse les profondes transformations qu’a connues l’État syrien depuis la création du Parti Baas arabe socialiste jusqu’au déclenchement de la révolution syrienne en 2011.
\n\nDans son livre, Kilo examine la transition de la Syrie d’un projet nationaliste porteur d’espoirs d’un État national vers un régime autoritaire, mêlant analyse politique et expérience personnelle acquise au fil de décennies de suivi et de confrontation intellectuelle.
\n\nLe livre divise le règne du Baas en trois phases historiques principales : la première allant de la fondation du parti en 1947 jusqu’au coup d’État du 23 février 1966 ; la deuxième allant de ce coup jusqu’au 16 novembre 1970, date à laquelle Hafez al-Assad s’empara du pouvoir ; et la troisième couvrant la période de 1970 jusqu’au déclenchement de la révolution syrienne en mars 2011.
\n\nLe livre décrit les mécanismes du pouvoir baasiste qui lui ont permis de consolider son emprise sur les rouages de l’État durant ces décennies, en soulignant les évolutions après l’établissement de ce que Kilo appelle le règne « assadiste », notamment la confessionnalisation du pouvoir et de la société, la limitation du rôle de l’État à sa dimension confessionnelle, ainsi que le contrôle de la sphère publique par des élites liées au régime, représentant des couches sociales marginalisées et couvrant des politiques préétablies.
\n\nLe livre vise à déconstruire la relation entre le parti, l’armée et la confession en tant que fondement du règne baasiste, renforcé sous Hafez al-Assad. Kilo analyse la pensée fondatrice du parti, notamment les thèses de Michel Aflaq sur « le message éternel de la nation arabe », qu’il considère comme une logique idéologique dépourvue de bases scientifiques et de réalisme politique, facilitant ainsi le passage du parti de l’action politique à la subordination à l’institution militaire dans un contexte de coups d’État post-indépendance qui ont avorté l’expérience démocratique naissante.
\n\nL’auteur s’arrête sur l’expérience de l’union syréo-égyptienne entre 1958 et 1961, considérée comme une étape cruciale dans l’histoire du Baas, où le parti a soutenu le projet d’union avant de s’y retourner après s’être senti politiquement marginalisé. Kilo estime que cette expérience a renforcé le rôle du comité militaire baasiste qui a conduit le coup d’État de 1963, écartant la direction historique du parti et ouvrant la voie à sa transformation en un instrument aux mains des officiers.
\n\nLe livre accorde également une attention particulière à la lutte de pouvoir entre les factions de Salah Jadid et Hafez al-Assad, qui s’est soldée par le coup d’État de 1970, considéré par Kilo comme le moment fondateur de l’« assadisme », une structure de pouvoir basée sur la concentration du pouvoir entre les mains d’un seul individu, la construction d’appareils sécuritaires et militaires à composition confessionnelle, et la neutralisation de la politique et de la société au profit de la logique de sécurité et de loyauté.
\n\nL’auteur analyse les politiques internes et externes de l’ancien régime, expliquant comment le parti Baas a été remodelé et sa structure nationaliste démantelée. Il évoque le conflit avec le Baas irakien, l’alliance stratégique avec l’Iran, ainsi que les rôles régionaux au Liban et en Palestine, dans le cadre de calculs liés à la survie du régime. Ces politiques ont été accompagnées par la destruction de la sphère publique, la construction d’un réseau économique clientéliste, et des efforts pour lier les minorités au régime en leur faisant croire qu’il est leur protecteur.
\n\nLe livre conclut que le régime « assadiste » a réussi à dompter la société pendant des décennies par la répression, l’intimidation et la dépolitisation, mais que cette réalité était fragile et a été dévoilée avec le déclenchement de la révolution syrienne en 2011. La révolution a révélé la profonde crise structurelle de l’État et de la société, et a fait tomber le discours nationaliste d’un régime autoritaire à caractère confessionnel.
\n\n« De la nation à la secte : la Syrie sous le règne du Baas et des militaires » est publié par les éditions Mosaic pour les études et la publication, et compte 386 pages grand format.
\n\nMichel Kilo était un penseur, écrivain et journaliste syrien né à Lattaquié en 1940. Il est considéré comme l’une des figures intellectuelles et politiques les plus marquantes de l’opposition syrienne. Il a étudié le journalisme en Égypte et en Allemagne, et a travaillé comme traducteur au ministère de la Culture. Connu pour son activisme en faveur des libertés publiques et des droits de l’homme, il a présidé le Centre des libertés pour la défense de la liberté d’opinion et d’expression. Ses écrits critiquaient l’autoritarisme et analysaient la structure du pouvoir en Syrie. Depuis les années 1970, il a été emprisonné à plusieurs reprises pour ses positions politiques. Il a vécu plusieurs années à l’étranger et a quitté définitivement la Syrie après le début de la révolution, participant activement aux instances de l’opposition contre l’ancien régime jusqu’à son décès le 18 avril 2021 à Paris des suites du Covid-19. Parmi ses ouvrages majeurs : « Théorie de l’État » et « Démocratie socialiste ».
", "tags": [ "Syrie", "Michel Kilo", "Parti Baas", "Assadisme", "Révolution syrienne", "Régime syrien", "Politique syrienne" ] }, "tr": { "title": "Michel Kilo'nun Son Kitabı: Suriye'de Baas ve Askeri Yönetim", "content": "Şam - Capital News
\n\nMerhum Suriyeli düşünür Michel Kilo, vefatından kısa süre önce \"Ulustan Mezhebe: Baas ve Askeri Yönetim Altında Suriye\" başlıklı son kitabını yayımladı. Kitap, uzun bir entelektüel ve mücadele sürecinin özeti olup, Arap Sosyalist Baas Partisi'nin kuruluşundan 2011'deki Suriye devriminin patlak vermesine kadar olan derin dönüşümleri ele alıyor.
\n\nKilo, kitabında Suriye'nin ulusal devlet umutlarını taşıyan bir milliyetçi projeden otoriter bir rejime geçişini, siyasi analiz ile kişisel deneyimi harmanlayarak anlatıyor.
\n\nKitap, Baas yönetimini üç ana tarihsel aşamaya ayırıyor: Birinci aşama 1947'de partinin kuruluşundan 23 Şubat 1966 darbesine kadar, ikinci aşama bu darbeden 16 Kasım 1970 tarihine kadar, bu tarihte Hafız Esad iktidarı ele alıyor; üçüncü aşama ise 1970'ten Mart 2011'deki Suriye devriminin başlangıcına kadar devam ediyor.
\n\nKitap, Baas otoritesinin devlet kurumları üzerindeki kontrolünü sağlamlaştırmak için kullandığı mekanizmaları açıklıyor. Kilo'nun \"Esadilik\" olarak adlandırdığı yönetimin yerleşmesinden sonra yaşananlar, iktidarın ve toplumun mezhepçi hale gelmesi, devletin rolünün mezhepsel boyutla sınırlandırılması ve rejime bağlı elitlerin, marjinal sosyal kesimleri temsil ederek önceden belirlenmiş politikaları örtbas etmesi şeklinde ortaya çıkıyor.
\n\nKitap, Baas yönetiminin temelini oluşturan parti, ordu ve mezhep ilişkisini çözümlemeyi amaçlıyor. Bu temel, Hafız Esad döneminde daha da güçlendi. Kilo, partinin kurucu düşüncesini, özellikle Michel Aflaq'ın \"Arap ulusunun ebedi mesajı\" tezlerini analiz ediyor ve bunun bilimsel ve siyasi gerçeklikten yoksun ideolojik bir mantık olduğunu belirtiyor. Bu durum, partinin siyasi faaliyetlerden askeri kuruma teslim olmasını kolaylaştırdı. Bağımsızlıktan sonra yaşanan darbeler, yeni doğan demokratik deneyimi engelledi.
\n\nYazar, 1958-1961 yılları arasındaki Suriye-Mısır birleşme deneyimini Baas tarihinin dönüm noktası olarak değerlendiriyor. Parti, birleşme projesini destekledi ancak siyasi dışlanma hissedince buna karşı çıktı. Kilo, bu deneyimin 1963 darbesini yöneten Baas Askeri Komitesi'nin rolünü güçlendirdiğini, partinin tarihi liderliğinin tasfiye edilip partinin subayların aracı haline getirildiğini savunuyor.
\n\nKitap, Salah Cedid ve Hafız Esad kanatları arasındaki iktidar mücadelesine de dikkat çekiyor. Bu mücadele 1970 darbesiyle sona erdi ve Kilo bu olayı, gücün tek bir kişinin elinde toplandığı, mezhepçi güvenlik ve askeri yapılar kurulduğu, siyasetin ve toplumun güvenlik ve sadakat mantığı lehine devre dışı bırakıldığı \"Esadilik\"in kuruluş anı olarak görüyor.
\n\nYazar, eski rejimin iç ve dış politikalarını analiz ediyor. Baas Partisi'nin yeniden şekillendirilmesi, milliyetçi yapısının parçalanması, Irak Baası ile çatışma, İran ile stratejik ittifak ve Lübnan ile Filistin'deki bölgesel roller rejimin devamı hesaplarına bağlı olarak ele alınıyor. Bu politikalar, kamusal alanın yok edilmesi, müşteri ilişkilerine dayalı ekonomik ağların kurulması ve azınlıkların rejime bağlanması çabalarıyla eşlik etti.
\n\nKitap, \"Esadilik\" rejiminin toplumu onlarca yıl baskı, korkutma ve siyasetin içeriğini boşaltarak dizginlediğini, ancak bu durumun kırılgan olduğunu ve 2011'deki Suriye devrimiyle ortaya çıktığını vurguluyor. Devrim, devlet ve toplumdaki derin yapısal krizi açığa çıkardı ve otoriter mezhepçi rejimin ulusalcı söylemini yıktı.
\n\n\"Ulustan Mezhebe: Baas ve Askeri Yönetim Altında Suriye\" adlı kitap, Mosaic Yayınları tarafından yayımlanmış olup 386 büyük boy sayfadan oluşmaktadır.
\n\nMichel Kilo, 1940 yılında Lazkiye'de doğmuş Suriyeli düşünür, yazar ve gazetecidir. Suriye'deki en önemli entelektüel ve siyasi muhalif figürlerden biridir. Mısır ve Almanya'da gazetecilik eğitimi almış, Kültür Bakanlığı'nda çevirmen olarak çalışmıştır. Kamu özgürlükleri ve insan hakları savunuculuğuyla tanınmış, ifade özgürlüğü savunucusu Özgürlükler Merkezi'nin başkanlığını yapmıştır. Yazıları otoriterliği eleştirmiş ve Suriye'deki iktidar yapısını analiz etmiştir. 1970'lerden itibaren siyasi duruşu nedeniyle defalarca tutuklanmıştır. Yıllarca yurt dışında yaşamış, devrim sonrası Suriye'yi kalıcı olarak terk etmiş ve eski rejime karşı muhalefet örgütlerinde aktif rol almıştır. 18 Nisan 2021'de Paris'te COVID-19 nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Önemli eserleri arasında \"Devlet Teorisi\" ve \"Sosyalist Demokrasi\" bulunmaktadır.
", "tags": [ "Suriye", "Michel Kilo", "Baas Partisi", "Esadilik", "Suriye Devrimi", "Suriye Rejimi", "Suriye Siyaseti" ] }, "ku": { "title": "Pirtûka Dawîn a Michel Kilo: Sûriyê di Bin Sîyaseta Baas û Leşkerî de", "content": "Damaskus - Capital News
\n\nFêkîrvanê Sûrî Michel Kilo, berî mirina xwe pirtûka dawîn a xwe bi navê “Ji Neteweyê heta Mezheb: Sûriyê di Bin Sîyaseta Baas û Leşkerî de” weşand. Ev pirtûk tevahiya rêya fêkîrî û şerîqa dirêj a wî nîşan dide û guhertinên girîng ên dewleta Sûrîyê ji destpêka Partiya Sosyalîst a Arapî ya Baas heta destpêka şoreşa Sûrîyê ya 2011-an de têne xwendin.
\n\nDi pirtûka xwe de Kilo guhertina Sûriyê ji projeya neteweyî ku hêvî li dewleta neteweyî dikir heta rejîma otorîtêrê nîşan dide, ku di nav de tahlîla siyasî û tecrûbeya kesane yên ku ji ber salên dirêj a şopandin û şerîqa fêkîrî hatine berhevkirin, têne hevkirin.
\n\nPirtûk sî qada sereke yên dîrokî yên sîyaseta Baas dîvîde dike: yekem qada ji damezrandina partî ya 1947 heta şerqa 23-ê sibata 1966-an, duyem qada ji vê şerqa heta 16-ê çiriya paşîn 1970-an, ku di vê demê de Hafez al-Assad dest bi xweberiyê kir, û sêyem qada ji 1970 heta destpêka şoreşa Sûrîyê ya adara 2011-an tê girtin.
\n\nPirtûk rêbazên sîyaseta Baasê ku wê dest bi kontrolkirina herêmên dewletê li ser salan çêkirin nîşan dide, û di heman demê de di derbarê rewşên ku piştî damezrandina wê ku Kilo wê “Esadî” dibêje, têne guherandin, wekî mezhebleşkirina sîyaset û civak, sinordarkirina rolê dewletê bi bingeha mezhebî, û kontrola herêma giştî bi rêya elîtên ku bi hêzê sîyasî ve girêdayîn û şaxên civakî yên qedexekirî nîşan dide.
\n\nPirtûk armanca xwe di şikandina têkiliyê di navbera partî, leşker û mezheb de dike, ku ev têkiliyê binyadê sîyaseta Baasê ye û di demê Hafez al-Assad de zêde bû. Kilo ji tahlîla fêkîra damezrandina partî dest pê dike, bi taybetî tezên Michel Aflaq li ser “peyama herdemî ya neteweya Ereb” ku wisa dît ku ew li ser mantiqa ideolojîkî ye ku bê bingehên zanistî û reyalîzmê siyasî ye, û ev çalakî partî ji siyaseta cîhanî ve di bin destê leşkerê de berdewam bû, di dema şerqên ku piştî serbestiya welêt hatin anîn, û tecrûbeya demokratîk ya nûhatî hate qedexekirin.
\n\nNivîskar li ser tecrûbeya yekîtiya Sûriyê û Mısrê di navbera 1958 û 1961-an de rawesta, ku ew wekî şandeya girîng di dîroka partiya Baasê de tê hesibandin, ku partî projeya yekîtîyê piştgirî kir û piştî ku xwe ji siyasî ve qedexekirî hîs kir, li dijî wê vegerî. Kilo dibîne ku ev tecrûbe alîkariyê kir li hêzê komîteya leşkerî ya Baasê ku serokê şerqa 1963-an bû, û serokatiya dîrokî ya partî jê derxist, û rê çêkir ku partî bibe amûra destê ofîseran.
\n\nHer weha pirtûk balê dide şerqa di navbera qanatên Salah Jadid û Hafez al-Assad de, ku ew şerq bi şerqa 1970-an qedand, û Kilo vê bûyerê wekî demek damezrandina “Esadî” dibîne, ku ew binyadê sîyaseta ye ku li ser cihêk xweşbûnê ya hêzê yek kesê, ava kirina amûrên ewlehî û leşkerî yên ku têkildarî mezhebî ne, û bêkar kirina siyaseta û civakê bo mantiqa ewlehî û wefa ye.
\n\nNivîskar sîyasetên navxweyî û derve yên rejîma kevn tahlîl dike, û şirove dike ka meriv çawa partiya Baas hate veguherîn û bingeha neteweyî ya wê hate şikandin, û di heman demê de têkiliya wê bi Baasa Iraqê, hevpeymaniya stratejîk bi Îranê, û rolên herêmî li Lubnan û Filistîn di çarçoveyê hesabên berdestiyê ya rejîma de. Ew dît ku ev sîyaset bi qeraxandina herêma giştî, ava kirina torê aborî ya ku bi müşteri ve girêdayî ye, û hewlên ku kêmîtiyên civakî bi rejîma ve girêdayîn, û wan hîs bikin ku ew wekî parastina wan e, hevpar bû.
\n\nPirtûk encam dide ku rejîma “Esadî” bi cezayê, tirsandinê û vala kirina siyaseta ji naveroka wê, civak ji bo salan xweşxistin, lê ev rastîya di nav de zêde nehat û bi destpêka şoreşa Sûrîyê ya 2011-an ve vekir. Şoreş dît ku krizîya bingehîn di dewlet û civak de heye, û axaftina neteweyî ya rejîma otorîtêr a mezhebî jê derxist.
\n\nPirtûka “Ji Neteweyê heta Mezheb: Sûriyê di Bin Sîyaseta Baas û Leşkerî de” ji hêla Weşanxaneya Mosaic bo Lêkolîn û Weşanê ve hat weşandin û 386 rûpelên mezin heye.
\n\nMichel Kilo fêkîrvan, nivîskar û rojnamevanek Sûrî ye ku di sala 1940-an de li Latakiyê hatiye dinyayê. Ew yek ji şexsiyetên herî girîng ên fêkîrî û siyasî yên muhalefetê li Sûriyê ye. Ew rojnamevaniya xwe li Misir û Almanya xwendibû û di Wezareta Çandê de wekî wergerkar xebitibû. Ew bi çalakiyên xwe ji bo mafên giştî û mafên mirovan nasnameyek mezin girtibû, û serokê Navenda Azadîyan bû ku ji bo mafê azadiya ragihandinê dijî. Nivîsarên wî têkiliyê bi tiraniya û tahlîla bingeha hêzên sîyasî yên li Sûriyê kiribûn. Ji sala 1970-an ve pir caran hat girtin ji ber pozîsyonên siyasî yên xwe. Ew salên dirêj li derveyî welêt jiyan kiribû û piştî destpêka şoreşê welêt ji hêla wî ve daîmî berdan, û di endamên hevparên muhalefetê de çalak bû heta ku di 18 Nisana 2021-an de li Parîs ji ber koronayê mir.
", "tags": [ "Sûriyê", "Michel Kilo", "Partiya Baas", "Esadî", "Şoreşa Sûrîyê", "Rejîma Sûrî", "Siyaseta Sûrî" ] }, "ru": { "title": "Последняя книга Мишеля Кило: Сирия под властью Бааса и военных", "content": "Дамаск - Capital News
\n\nПокойный сирийский мыслитель Мишель Кило незадолго до своей смерти выпустил последнюю книгу под названием «От нации к секте: Сирия под властью Бааса и военных», в которой подытожил долгий интеллектуальный и политический путь. В книге он рассматривает глубокие трансформации сирийского государства с момента основания Арабской социалистической партии Баас до начала сирийской революции в 2011 году.
\n\nКило в своей книге анализирует переход Сирии от националистического проекта, несущего надежды на национальное государство, к авторитарному режиму, сочетая политический анализ с личным опытом, накопленным за десятилетия наблюдений и интеллектуального противостояния.
\n\nКнига делит правление Бааса на три основных исторических этапа: первый — от основания партии в 1947 году до переворота 23 февраля 1966 года; второй — от этого переворота до 16 ноября 1970 года, когда Хафез Асад захватил власть; третий — с 1970 года до начала сирийской революции в марте 2011 года.
\n\nВ книге описываются механизмы власти Баас, позволившие ей укрепить контроль над государственными структурами на протяжении этих десятилетий, с указанием на последствия установления того, что Кило называет «асадизмом»: сектантское разделение власти и общества, ограничение роли государства сектантским измерением, контроль над общественной сферой через элиты, связанные с режимом, представляющие маргинализированные социальные слои и прикрывающие заранее подготовленную политику.
\n\nКнига направлена на деконструкцию отношений между партией, армией и сектой как основы правления Бааса, которая усилилась при Хафезе Асаде. Кило анализирует учредительную идеологию партии, особенно тезисы Мишеля Афлака о «вечном послании арабской нации», считая их идеологической логикой, лишённой научных и политических реалий, что облегчило переход партии от политической деятельности к подчинению военному учреждению в условиях переворотов после обретения независимости, которые похоронили зарождающийся демократический опыт.
\n\nАвтор останавливается на опыте сирийско-египетского союза 1958–1961 годов, рассматривая его как ключевой этап в истории Бааса, когда партия поддержала проект союза, а затем отвернулась от него, почувствовав политическое маргинализацию. Кило считает, что этот опыт способствовал усилению роли Баасовского военного комитета, возглавившего переворот 1963 года, отстранившего историческое руководство партии и подготовившего её превращение в инструмент в руках офицеров.
\n\nВ книге также уделяется внимание борьбе за власть между фракциями Салаха Джадида и Хафеза Асада, завершившейся переворотом 1970 года, который Кило рассматривает как момент основания «асадизма» — структуры власти, основанной на сосредоточении власти в руках одного человека, создании сектантских силовых и военных структур и нейтрализации политики и общества в пользу логики безопасности и лояльности.
\n\nАвтор анализирует внутреннюю и внешнюю политику прежнего режима, объясняя, как была перестроена партия Баас и разрушена её националистическая структура. Рассматривается конфликт с иракским Баасом, стратегический альянс с Ираном, а также региональные роли в Ливане и Палестине в рамках расчётов, связанных с выживанием режима. Эти политики сопровождались разрушением общественной сферы, созданием клиентелистской экономической сети и попытками связать меньшинства с режимом, внушая им, что он их защитник.
\n\nКнига приходит к выводу, что режим «асадизма» смог укротить общество десятилетиями посредством репрессий, запугивания и деполитизации, однако эта реальность была хрупкой и раскрылась с началом сирийской революции в 2011 году. Революция показала глубокий структурный кризис государства и общества и свергла националистический дискурс авторитарного сектантского режима.
\n\nКнига «От нации к секте: Сирия под властью Бааса и военных» издана издательством Mosaic Publishing and Studies и насчитывает 386 страниц большого формата.
\n\nМишель Кило — сирийский мыслитель, писатель и журналист, родился в Латакии в 1940 году. Один из наиболее выдающихся интеллектуальных и политических оппозиционных деятелей Сирии. Изучал журналистику в Египте и Германии, работал переводчиком в Министерстве культуры. Известен своей активной защитой общественных свобод и прав человека, возглавлял Центр свобод для защиты свободы мнений и выражения. В своих работах критиковал авторитаризм и анализировал структуру власти в Сирии. С 1970-х годов неоднократно подвергался арестам за свои политические позиции. Провёл несколько лет за границей, покинул страну окончательно после начала революции, активно участвовал в оппозиционных структурах против прежнего режима до своей смерти 18 апреля 2021 года в Париже от COVID-19. Среди его известных книг: «Теория государства» и «Социалистическая демократия».
", "tags": [ "Сирия", "Мишель Кило", "Партия Баас", "Ассадизм", "Сирийская революция", "Сирийский режим", "Сирийская политика" ] }, "fa": { "title": "کتاب آخر میشل کیلّو: سوریه تحت حکومت بعث و نظامیان", "content": "دمشق - Capital News
\n\nمیشل کیلّو، اندیشمند فقید سوری، پیش از درگذشت خود کتاب آخر خود را با عنوان «از ملت به فرقه: سوریه در حکومت بعث و نظامیان» منتشر کرد، که خلاصهای از مسیر فکری و مبارزاتی طولانی اوست. در این کتاب، تحولات عمیقی که دولت سوریه از تأسیس حزب بعث عربی سوسیالیست تا آغاز انقلاب سوریه در سال ۲۰۱۱ تجربه کرده است، بررسی شده است.
\n\nکیلّو در کتاب خود به انتقال سوریه از پروژهای ملیگرا که امیدهای دولت ملی را داشت به نظامی استبدادی میپردازد و تحلیلی ترکیبی از تحلیل سیاسی و تجربه شخصی خود که طی دههها پیگیری و مواجهه فکری کسب کرده ارائه میدهد.
\n\nاین کتاب حکومت بعث را به سه مرحله تاریخی اصلی تقسیم میکند: مرحله اول از تأسیس حزب بعث در سال ۱۹۴۷ تا کودتای ۲۳ فوریه ۱۹۶۶؛ مرحله دوم از این کودتا تا ۱۶ نوامبر ۱۹۷۰ که حافظ اسد قدرت را به دست گرفت؛ و مرحله سوم از سال ۱۹۷۰ تا آغاز انقلاب سوریه در مارس ۲۰۱۱ ادامه دارد.
\n\nکتاب به بررسی سازوکارهای قدرت بعث میپردازد که به آن امکان تسلط بر ارکان دولت در این دههها را داده است و به وضعیت پس از تثبیت حکومتی که کیلّو آن را «اسدیه» مینامد اشاره میکند، از جمله طایفهای شدن قدرت و جامعه، محدود کردن نقش دولت به ابعاد طایفهای، و کنترل حوزه عمومی توسط نخبگانی که به قدرت وابستهاند و نماینده اقشار محروم اجتماعی هستند و سیاستهای از پیش تعیین شده را پوشش میدهند.
\n\nکتاب هدف دارد رابطه میان حزب، ارتش و طایفه را به عنوان پایهای که حکومت بعث بر آن بنا شده و در دوره حافظ اسد تقویت شده است، تحلیل کند. کیلّو از تحلیل اندیشه تأسیس حزب، به ویژه نظریات میشل عفلق درباره «پیام ابدی ملت عرب» آغاز میکند و آن را مبتنی بر منطق ایدئولوژیک فاقد پایههای علمی و واقعیت سیاسی میداند که باعث شده حزب از فعالیت سیاسی به وابستگی به نهاد نظامی منتقل شود، در شرایط کودتاهایی که پس از استقلال رخ داد و تجربه نوپای دموکراتیک را خفه کرد.
\n\nنویسنده به تجربه وحدت سوریه و مصر بین سالهای ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۱ توجه ویژه دارد و آن را نقطه عطفی در تاریخ حزب بعث میداند، جایی که حزب ابتدا از پروژه وحدت حمایت کرد و سپس پس از احساس حاشیهنشینی سیاسی علیه آن شورید. کیلّو معتقد است این تجربه به تقویت نقش کمیته نظامی بعث که کودتای ۱۹۶۳ را رهبری کرد و رهبری تاریخی حزب را کنار زد و زمینه تبدیل حزب به ابزاری در دست افسران را فراهم کرد، کمک کرد.
\n\nکتاب همچنین به درگیری درون قدرت میان جناحهای صلاح جدید و حافظ اسد میپردازد که با کودتای ۱۹۷۰ پایان یافت و کیلّو این رویداد را لحظه تأسیس «اسدیه» میداند، ساختار حکومتی مبتنی بر تمرکز قدرت در دست یک فرد، ایجاد دستگاههای امنیتی و نظامی با ترکیب طایفهای، و بیاثر کردن سیاست و جامعه به نفع منطق امنیت و وفاداری.
\n\nنویسنده سیاستهای داخلی و خارجی نظام سابق را تحلیل میکند و توضیح میدهد چگونه حزب بعث بازسازی و ساختار ملیگرایانه آن فروپاشیده شد، و درگیری با بعث عراق، ائتلاف استراتژیک با ایران، و نقشهای منطقهای در لبنان و فلسطین را در چارچوب محاسبات بقای نظام بررسی میکند. این سیاستها با تخریب حوزه عمومی، ساخت شبکه اقتصادی مریدپرور، و تلاش برای پیوند اقلیتها با نظام و القای نقش حافظ آن همراه بود.
\n\nکتاب نتیجه میگیرد که نظام «اسدیه» توانست جامعه را دههها با سرکوب، ترساندن و خالی کردن سیاست از محتوا رام کند، اما این واقعیت شکننده بود و با آغاز انقلاب سوریه در ۲۰۱۱ برملا شد. انقلاب عمق بحران ساختاری در دولت و جامعه را نشان داد و گفتمان ملیگرایانه را از نظام استبدادی با ماهیت طایفهای ساقط کرد.
\n\nکتاب «از ملت به طایفه: سوریه در حکومت بعث و نظامیان» توسط انتشارات موزاییک برای مطالعات و نشر منتشر شده و در ۳۸۶ صفحه قطع بزرگ به چاپ رسیده است.
\n\nمیشل کیلّو متفکر، نویسنده و روزنامهنگار سوری است که در سال ۱۹۴۰ در لاذقیه متولد شد. وی از برجستهترین چهرههای فکری و سیاسی مخالف در سوریه به شمار میرود. وی روزنامهنگاری را در مصر و آلمان آموخت و سپس به عنوان مترجم در وزارت فرهنگ فعالیت کرد. او به دلیل دفاع از آزادیهای عمومی و حقوق بشر شناخته شده و ریاست مرکز آزادیها برای حمایت از آزادی بیان را بر عهده داشت. نوشتههای او به نقد استبداد و تحلیل ساختار قدرت در سوریه میپرداخت. از دهه ۱۹۷۰ بارها به دلیل مواضع سیاسی خود بازداشت شد. سالها در خارج از کشور زندگی کرد و پس از آغاز انقلاب سوریه برای همیشه کشور را ترک کرد و در نهادهای وابسته به مخالفان نظام سابق فعال بود تا زمان مرگش در ۱۸ آوریل ۲۰۲۱ در پاریس بر اثر ابتلا به ویروس کرونا. از کتابهای برجسته او میتوان به «نظریه دولت» و «دموکراسی سوسیالیستی» اشاره کرد.
", "tags": [ "سوریه", "میشل کیلّو", "حزب بعث", "اسدیه", "انقلاب سوریه", "نظام سوریه", "سیاست سوریه" ] } }