تركزت أعمال الجلسة الثانية من مؤتمر \"عام على التحرير.. آفاق وتحديات\"، الذي يُعقد في يومه الثاني بفندق الشام في دمشق، على سبل تعزيز الهوية الوطنية الجامعة التي تحتضن تنوع المجتمع السوري، بما يضمن ترسيخ قيم المواطنة والشعور بالانتماء لدى جميع السوريين.

شارك في الجلسة نخبة من الخبراء والباحثين، حيث قدم المتحدثون، وهم عضو اللجنة التنفيذية في مركز \"الفراتس\" للدراسات الاجتماعية منقذ آغا، والباحث في شؤون الفواعل من غير الدول في مركز فن الحكم والأمن القومي بكلية كينغر لندن (King’s College London) شيراز ماهر، والباحث في الشبكات الاجتماعية وفواعل ما دون الدولة في المركز العربي لدراسات سوريا المعاصرة يمان زباد، رؤى تحليلية حول واقع الهوية الوطنية وآلية بنائها.

استراتيجية التفكيك المجتمعي التي اتبعها النظام السابق

أكد المشاركون أن النظام السابق عمل على تمزيق المجتمع السوري عبر منهجية اعتمدت على تكريس الانقسامات من خلال استهداف الروابط الاجتماعية، وإنشاء كيانات موازية ومجموعات فاسدة، مستغلاً غنى وتنوع المجتمع السوري عرقياً ودينياً وثقافياً لتعميق الشرخ الاجتماعي بين أبنائه، إلى جانب سياسة التهجير القسري والتغيير الديمغرافي التي انتهجها خلال سنوات الثورة.

وأشار المشاركون إلى أن تنوع المجتمع السوري يسهم في تعزيز عوامل الاستقرار والتكافل والمنفعة الاجتماعية، لكنه تعرض لمحاولات ممنهجة من النظام السابق الذي استغل الانتماءات المحلية لتكريس الانقسامات، عبر تشكيل أجسام داخلية للسيطرة عليها بما يخدم مصالحه في السلطة.

حلول لبناء هوية وطنية جامعة

رسمت الجلسة ملامح بناء هوية وطنية جامعة تنبذ الانقسامات وترتكز على الترابط الاجتماعي، حيث أكدت مداخلات المشاركين أهمية تعزيز الحريات السياسية وتمكين منظمات المجتمع المدني والأحزاب التي ستتشكل، عبر تفعيل دورهم في صناعة القرار، مشددين على ضرورة تبني المؤسسات الإعلامية خطاباً وطنياً جامعاً وشفافاً لقطع الطريق أمام أي تأويلات تعيق تحقيق الهوية الوطنية.

كما أشار المشاركون إلى أهمية تشجيع المجتمع السوري على الانخراط في العمل السياسي والمدني والإغاثي والنقابي، وإيجاد بيئة قانونية فاعلة، وخلق مساحة مشتركة للنهوض بالدولة، والاستفادة من التجارب التي أنشأها السوريون في الشمال السوري والخارج.

اعتبرت الجلسة أن عودة المهجرين والنازحين إلى مناطقهم تشكل ركيزة أساسية لتحقيق التعافي المجتمعي واستعادة التوازن الديمغرافي، مشيرة إلى ضرورة دعم هذه العودة من خلال مشاريع إنتاجية موجهة للمتضررين، ومنح المجتمعات المحلية دوراً في صنع القرار لتعزيز انتمائها في المجتمع.

الانتقال السياسي وتحديات أمام الحكومة السورية

ناقش الباحثون مرحلة ما بعد سقوط النظام السابق ودخول سوريا مرحلة محورية من التحول السياسي، وما تواجهه الحكومة الجديدة من مهام معقدة تتمثل في إرساء هياكل الدولة وصياغة دستور جديد وبناء مؤسسات سياسية شاملة تمثل المجتمع السوري، إلى جانب ضرورة إعادة التأهيل الاقتصادي، مؤكدين أن رفع العقوبات المفروضة على سوريا يشكل بوابة رئيسية لجذب الاستثمارات الدولية وإطلاق عجلة التعافي.

يذكر أن مؤتمر \"عام على التحرير.. آفاق وتحديات\" انطلقت أعماله أمس بحضور وزير الإعلام حمزة المصطفى، ومشاركة عدد من الباحثين السياسيين والاقتصاديين.

The second session of the \"One Year Since Liberation.. Horizons and Challenges\" conference, held on its second day at Al-Sham Hotel in Damascus, focused on ways to strengthen a unified national identity that embraces the diversity of Syrian society, ensuring the consolidation of citizenship values and a sense of belonging among all Syrians.

The session included a group of experts and researchers. Speakers included Manqidh Agha, member of the executive committee at the Furat Social Studies Center; Shiraz Maher, researcher in non-state actors at King’s College London’s Center for Governance and National Security; and Yaman Zabad, researcher in social networks and sub-state actors at the Arab Center for Contemporary Syrian Studies. They provided analytical perspectives on the reality of national identity and its construction mechanisms.

The Societal Fragmentation Strategy Followed by the Former Regime

Participants confirmed that the former regime sought to fragment Syrian society through a methodology that entrenched divisions by targeting social bonds, creating parallel entities and corrupt groups, exploiting Syria’s rich ethnic, religious, and cultural diversity to deepen social rifts among its people. This included forced displacement policies and demographic changes during the years of the revolution.

They highlighted that Syria’s societal diversity contributes to stability, solidarity, and social benefit, yet it faced systematic attempts by the former regime to deepen divisions by leveraging local affiliations and forming internal bodies to control them in favor of its authority.

Solutions for Building a Unified National Identity

The session outlined features for building a unified national identity that rejects divisions and relies on social cohesion. Participants emphasized the importance of enhancing political freedoms and empowering civil society organizations and emerging political parties by activating their role in decision-making. They stressed the necessity for media institutions to adopt a transparent, inclusive national discourse to prevent misinterpretations that could hinder national identity realization.

Participants also highlighted the importance of encouraging Syrians to engage in political, civil, relief, and syndicate work, establishing an effective legal environment, creating a shared space for state advancement, and benefiting from experiences developed by Syrians in northern Syria and abroad.

The session considered the return of displaced persons and refugees to their areas as a cornerstone for societal recovery and demographic balance restoration, emphasizing the need to support this return through productive projects aimed at affected individuals and granting local communities a role in decision-making to strengthen their societal belonging.

Political Transition and Challenges Facing the Syrian Government

Researchers discussed the post-fall phase of the former regime and Syria’s entry into a pivotal political transition stage. They addressed the complex tasks facing the new government, including establishing state structures, drafting a new constitution, building inclusive political institutions representing Syrian society, and the necessity of economic rehabilitation. They affirmed that lifting sanctions on Syria is a key gateway to attracting international investments and initiating recovery.

It is noted that the \"One Year Since Liberation.. Horizons and Challenges\" conference commenced yesterday with the attendance of Minister of Information Hamza Al-Mustafa and participation of several political and economic researchers.

La deuxième session de la conférence « Un an après la libération… Horizons et défis », tenue lors de sa deuxième journée à l’hôtel Al-Sham à Damas, s’est concentrée sur les moyens de renforcer une identité nationale unifiée qui embrasse la diversité de la société syrienne, garantissant la consolidation des valeurs de citoyenneté et le sentiment d’appartenance chez tous les Syriens.

La session a réuni un groupe d’experts et de chercheurs. Les intervenants comprenaient Manqidh Agha, membre du comité exécutif au Centre d’études sociales Furat; Shiraz Maher, chercheur sur les acteurs non étatiques au Centre de gouvernance et sécurité nationale du King’s College London; et Yaman Zabad, chercheur en réseaux sociaux et acteurs sous-étatiques au Centre arabe d’études syriennes contemporaines. Ils ont fourni des perspectives analytiques sur la réalité de l’identité nationale et ses mécanismes de construction.

La stratégie de fragmentation sociale adoptée par l’ancien régime

Les participants ont confirmé que l’ancien régime a cherché à fragmenter la société syrienne par une méthodologie qui a enraciné les divisions en ciblant les liens sociaux, créant des entités parallèles et des groupes corrompus, exploitant la richesse ethnique, religieuse et culturelle de la Syrie pour approfondir les fractures sociales parmi son peuple. Cela incluait des politiques de déplacement forcé et des changements démographiques durant les années de la révolution.

Ils ont souligné que la diversité sociale syrienne contribue à la stabilité, à la solidarité et au bénéfice social, mais qu’elle a fait face à des tentatives systématiques de l’ancien régime pour approfondir les divisions en exploitant les affiliations locales et en formant des organes internes pour les contrôler au profit de son autorité.

Solutions pour construire une identité nationale unifiée

La session a esquissé les caractéristiques pour construire une identité nationale unifiée qui rejette les divisions et repose sur la cohésion sociale. Les participants ont souligné l’importance de renforcer les libertés politiques et d’autonomiser les organisations de la société civile et les partis politiques émergents en activant leur rôle dans la prise de décision. Ils ont insisté sur la nécessité pour les institutions médiatiques d’adopter un discours national transparent et inclusif pour prévenir les interprétations pouvant entraver la réalisation de l’identité nationale.

Les participants ont également souligné l’importance d’encourager les Syriens à s’engager dans le travail politique, civil, humanitaire et syndical, d’établir un environnement juridique efficace, de créer un espace partagé pour l’avancement de l’État et de tirer parti des expériences développées par les Syriens dans le nord de la Syrie et à l’étranger.

La session a considéré le retour des déplacés et réfugiés dans leurs régions comme une pierre angulaire pour la récupération sociale et la restauration de l’équilibre démographique, soulignant la nécessité de soutenir ce retour par des projets productifs destinés aux personnes affectées et en accordant aux communautés locales un rôle dans la prise de décision afin de renforcer leur appartenance sociale.

Transition politique et défis pour le gouvernement syrien

Les chercheurs ont discuté de la phase post-chute de l’ancien régime et de l’entrée de la Syrie dans une étape cruciale de transition politique. Ils ont abordé les tâches complexes auxquelles le nouveau gouvernement est confronté, notamment l’établissement des structures étatiques, la rédaction d’une nouvelle constitution, la construction d’institutions politiques inclusives représentant la société syrienne, ainsi que la nécessité de la réhabilitation économique. Ils ont affirmé que la levée des sanctions contre la Syrie constitue une porte d’entrée clé pour attirer les investissements internationaux et lancer la reprise.

Il est à noter que la conférence « Un an après la libération… Horizons et défis » a débuté hier en présence du ministre de l’Information Hamza Al-Mustafa et avec la participation de plusieurs chercheurs politiques et économiques.

Şam’daki Al-Sham Otel’de ikinci günü devam eden \"Kurtuluşun Birinci Yılı.. Ufuklar ve Zorluklar\" konferansının ikinci oturumu, Suriye toplumunun çeşitliliğini kucaklayan ve tüm Suriyeliler arasında vatandaşlık değerleri ile aidiyet duygusunun pekiştirilmesini sağlayan ulusal birlik kimliğinin güçlendirilme yollarına odaklandı.

Oturuma, Furat Sosyal Araştırmalar Merkezi İcra Komitesi Üyesi Manqidh Agha, King’s College London Yönetim ve Ulusal Güvenlik Merkezi’nde devlet dışı aktörler araştırmacısı Shiraz Maher ve Arap Çağdaş Suriye Araştırmaları Merkezi’nde sosyal ağlar ve devlet altı aktörler araştırmacısı Yaman Zabad gibi uzmanlar ve araştırmacılar katıldı. Konuşmacılar, ulusal kimliğin mevcut durumu ve inşa mekanizmaları hakkında analitik görüşler sundu.

Eski Rejimin Toplumsal Parçalanma Stratejisi

Katılımcılar, eski rejimin sosyal bağları hedefleyerek, paralel yapılar ve yozlaşmış gruplar oluşturarak Suriye toplumunu parçalamaya yönelik bir yöntem izlediğini, Suriye’nin etnik, dini ve kültürel zenginliğini toplum içinde derin sosyal yarıklar oluşturmak için kullandığını ve devrim yıllarında zorunlu göç ve demografik değişim politikalarını uyguladığını vurguladılar.

Katılımcılar, Suriye toplumunun çeşitliliğinin istikrar, dayanışma ve sosyal faydayı artırdığını, ancak eski rejimin yerel aidiyetleri kullanarak toplumsal bölünmeleri derinleştirmek için sistematik girişimlerde bulunduğunu ve kendi çıkarları doğrultusunda kontrol sağlamak için iç yapılar oluşturduğunu belirttiler.

Ulusal Birlik Kimliği İnşası İçin Çözümler

Oturum, bölünmeleri reddeden ve sosyal bağlılığa dayanan ulusal birlik kimliği inşasının ana hatlarını çizdi. Katılımcılar, siyasi özgürlüklerin güçlendirilmesi, sivil toplum kuruluşları ve oluşacak partilerin karar alma sürecindeki rollerinin etkinleştirilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca medya kurumlarının şeffaf ve kapsayıcı bir ulusal söylem benimsemesi gerektiğini belirttiler.

Katılımcılar ayrıca Suriyelilerin siyasi, sivil, insani ve sendikal çalışmalara katılımının teşvik edilmesi, etkili bir yasal ortamın oluşturulması, devletin kalkınması için ortak bir alan yaratılması ve Suriyelilerin kuzey Suriye ve yurt dışındaki deneyimlerinden faydalanılması gerektiğini vurguladılar.

Oturum, yerinden edilmiş ve mültecilerin bölgelerine dönüşünün toplumsal iyileşme ve demografik dengeyi yeniden sağlama için temel bir unsur olduğunu belirtti. Katılımcılar, dönüşün üretken projelerle desteklenmesi ve yerel toplulukların karar alma süreçlerinde rol almasının aidiyet duygusunu güçlendireceğini kaydetti.

Siyasi Geçiş ve Suriye Hükümetinin Karşılaştığı Zorluklar

Araştırmacılar, eski rejimin düşüşünden sonraki dönemi ve Suriye’nin siyasi dönüşümün kritik bir aşamasına girmesini ele aldılar. Yeni hükümetin devlet yapılarının kurulması, yeni bir anayasanın hazırlanması, Suriye toplumunu temsil eden kapsayıcı siyasi kurumların inşası ve ekonomik rehabilitasyon gibi karmaşık görevlerle karşı karşıya olduğunu vurguladılar. Ayrıca Suriye’ye uygulanan yaptırımların kaldırılmasının uluslararası yatırımları çekmek ve iyileşme sürecini başlatmak için anahtar olduğunu belirttiler.

\"Kurtuluşun Birinci Yılı.. Ufuklar ve Zorluklar\" konferansının dün Bilgi Bakanı Hamza Al-Mustafa’nın katılımıyla ve birçok siyasi ve ekonomik araştırmacının iştirakiyle başladığı kaydedildi.

Li otêla Al-Sham li Dimashq, di roja duyemîn a konferansa \"Sazîya Yekemîn Salê... Dîtin û Îmtîhanan\" de, di oturuma duyemîn de, ser rêyên pêşxistina nasnameya neteweyî ya yekbûyî ya ku cihê cûre-cûreya civaka Sûriyê digire, fokus kir, ku ew qîmeta wekheviyê û hestiyekê ya xwedîtiyê di nav hemû Sûriyeyan de bi rê ve dikeve.

Di oturuma de, xebatkarên eksper û lêkolînerên navdar beşdar bûn. Gotinên wan, ku wan di nav de ne endamê komîteya execûtîf a Navenda Lêkolînên Civakî ya Furatî Manqidh Agha, lêkolînera li ser aktorên ne-dawletî li Navenda Rêveberiya û Ewlehiya Neteweyî ya King’s College London Shiraz Maher û lêkolînera torên civakî û aktorên bin-dawletî li Navenda Lêkolînên Sûriyê ya Nûjen ya Erebî Yaman Zabad, xuyangiyên analîtîk li ser rewşa nasnameya neteweyî û rêbazên avakirinê pêşkêş kirin.

Stratejiya Parçeyên Civakî ya Rejîma Berê

Beşdarî ji hêla ku rejîma berê civaka Sûriyê bi rêbaza ku tê de têkçûnên civakî hate xurtkirin, bi hedefkirina girêdanên civakî, avakirinê ya endamên paralel û komeleyên şermend, bi karanîna cihê zêdebûna civaka Sûriyê li ser bingeha neteweyî, olî û çandî ji bo zêdekirinê ya şikêta civakî di nav navçeyên xwe de, di heman demê de siyaseta koçberiya zorî û guhertina demografîk ya ku di salên şerê de hatibû sepandin, îzah kirin.

Beşdarîyan nîşan da ku cihê cûre-cûreya civaka Sûriyê alîkarî dike li pêşketina ewlehiyê, hevkarî û feydeya civakî, lê ew jî li dijî têkoşînên planbûyî yên rejîma berê hatibû, ku bi karanîna têkiliyên herêmî, têkçûnên civakî di her cureyê de zêde kir û bi avakirina endamên hundirî kontrolê li ser wan bi xweşxwestiyê xwe kir.

Çareseriyên Avakirina Nasnameya Neteweyî ya Yekbûyî

Oturum şêwazên avakirina nasnameya neteweyî ya yekbûyî ku têkçûnên red dike û li ser girêdana civakî daye bingehîn, nîşan da. Gotinên beşdarîyan girîngiya pêşxistina azadiyên siyasî û desthilatdariya rûmetên civakî û partiyên ku dê avabûn, bi çalakî kirina rolê wan di çêkirina biryarê de, diyar kir. Hêvîdarîya wan jî li ser pêwîstiya desthilatdariya medya li ser axaftina neteweyî ya yekbûyî û vekirî bû ku rê li ber her têgihiştinên ku dikarin nasnameya neteweyî asteng bikin, bigire.

Beşdarîyan jî girîngiya teşwîqa civaka Sûriyê ji bo beşdarî di karên siyasî, civakî, alîkariyê û sendîkayê de, çêkirina çevreya qanûnî ya karîger, afirandina cihê hevpar ji bo pêşketina dewletê û feydeyên ji tecrubeyên ku Sûriyeyan li Bakurê Sûriyê û derveyî welat çêkirin, diyar kirin.