دمشق-العاصمة نيوز
\n\nركزت الجلسة الأولى من الندوة الوطنية للترجمة التي تنظمها الهيئة العامة السورية للكتاب في المكتبة الوطنية بدمشق، على العلاقة بين التقنيات الحديثة، وبالأخص الذكاء الاصطناعي، ومستقبل مهنة الترجمة، بمشاركة مجموعة من الأكاديميين والمتخصصين.
\n\nافتتح الدكتور عبد النبي اصطيف، مدير الجلسة، مداخلته بعنوان “نحن والترجمة في عصر التقنيات” مؤكداً أن التقنيات الحديثة توفر فرصاً كبيرة لتحسين الترجمة، مشيراً إلى حاجة سوريا الملحة لتعزيز الترجمة بهدف الانفتاح على الحضارات الأخرى، خاصة في ظل مرحلة إعادة البناء والنهضة التي تمر بها البلاد، لنقل المعرفة والتجارب وإثراء الثقافة المحلية.
\n\nأوضح الدكتور نضال شمعون في مداخلته “الذكاء الاصطناعي والترجمة العلمية” أن التطورات الحديثة في الذكاء الاصطناعي، خصوصاً النماذج العصبية، أحدثت نقلة نوعية في الترجمة العلمية عبر تجاوز تحديات لغوية معقدة، مشدداً على تعقيدات اللغة العربية وضرورة الحفاظ على الدقة في الرموز والمعادلات العلمية، مع التأكيد على أهمية دمج الذكاء الاصطناعي مع خبرة المترجم البشري.
\n\nقدم الدكتور عدنان عزوز، عميد كلية الآداب في جامعة قاسيون، تحليلاً في مداخلته “الذكاء الاصطناعي في عالم الترجمة: صديق أم عدو؟” موضحاً أن الذكاء الاصطناعي دخل مجال الترجمة منذ مبكر عبر مترجم جوجل عام 2006، مروراً بالتعلم الآلي عام 2016، ووصولاً إلى الذكاء الاصطناعي التوليدي عام 2020، مما أدى إلى تهديد المهنة، مستشهداً بتجربة على طلاب جامعة قاسيون أظهرت أن الاعتماد المفرط على الترجمة الآلية أثر سلباً، لكن عندما تم تعديل التجربة ليصبح الذكاء الاصطناعي أداة تصحيح بعد ترجمة الطلاب للنصوص بأنفسهم، تحولت إلى أداة إيجابية لتوجيههم وتصحيح أخطائهم.
\n\nناقشت المترجمة هلا دقوري في مداخلتها “الترجمة في العصر الرقمي: تحديات وفرص وتوجهات مستقبلية” إشكالية استخدام الذكاء الاصطناعي في ترجمة النصوص الأدبية، مؤكدة أن المترجم هو الأقدر على نقل المشاعر الموجودة في الأعمال الأدبية، مما يرسخ الفاصل بين دور الإنسان والآلة في هذا المجال الحساس من الترجمة.
\n\nخلصت الجلسة إلى أن العصر الرقمي يفرض واقعاً جديداً على الترجمة، حيث أصبحت التقنيات الحديثة، وعلى رأسها الذكاء الاصطناعي، أدوات لا غنى عنها لتعزيز دقة وكفاءة الترجمة، لكنها تظل عاجزة عن اللمسة الإنسانية والإبداعية في المجالات التي تتطلب نقل الوجدان والمشاعر، ما يستدعي تطوير مهارات المترجمين لاستخدام هذه الأدوات كمساعد وليس بديلاً.
\n\n![](\"uploads/news/cb0324314f2171b1e25a87410c22f38f94f2ef54.jpg\")
الدكتور عبد النبي اصطيف أستاذ الأدب المقارن والنقد الحديث والترجمة في جامعة دمشق، وعضو الفريق المؤسس للمعهد العالي للترجمة والترجمة الفورية واتحاد الكتاب العرب، من مؤلفاته المترجمة: “صورة النبي محمد صلى الله عليه وسلم في الكتابات الإنكلوأمريكية، من الأندلس إلى أمريكا.. الموشحات الأندلسية وأثرها في الشعر الغنائي الغربي، العرب والأدب المقارن”.
\n![](\"uploads/news/3490c319ea88e11f139e8f2a895c808326b063b7.jpg\")
نضال شمعون حاصل على دكتوراه في الفيزياء النظرية من جامعة أكسفورد، مدرس وباحث في المعهد العالي للعلوم التطبيقية والتكنولوجيا بجامعة دمشق، عضو عامل في مجمع اللغة العربية بدمشق، وعضو مجلس أمناء جامعة أنطاكية السورية الخاصة، من مؤلفاته المترجمة: “في طبيعة المادة النسبوية والكمومية والمتأثرة، التناظر والكون الجميل، الكون الأنيق”.
\n![](\"uploads/news/f08245e0f6287614691c29765fecc895bdd25608.jpg\")
عدنان عزوز عميد كلية الآداب ورئيس قسم اللغة الإنكليزية في جامعة قاسيون الخاصة، ومدير العلاقات العربية والدولية في اتحاد عمال سوريا، من مؤلفاته المترجمة: “بكلمات أخرى.. دليلك إلى عالم الترجمة، صراع المصطلحات.. وسائل الإعلام وتغيير أنظمة الحكم، تطور اللغة البشرية”.
\n![](\"uploads/news/99492433ca671639970aed48f2f26015e34e6964.jpg\")
هلا دقوري مترجمة فورية وتحريرية ومحلفة سورية، حاصلة على ماجستير في الترجمة الفورية من جامعة دمشق، من مؤلفاتها المترجمة: عصر الذكاء الاصطناعي ومستقبل البشر، بالإضافة إلى مقالات وأبحاث منشورة في مجلات ثقافية وعلمية.
\nتقام الندوة برعاية وزارة الثقافة على مدى يومين، بتنظيم مشترك بين الهيئة العامة السورية للكتاب، ومجمع اللغة العربية، والمعهد العالي للترجمة في جامعة دمشق، واتحاد الكتّاب العرب والناشرين في سوريا.
\n\nوفي يومها الثاني، تناقش الندوة أوراقاً علمية حول مستقبل الترجمة في عصر الذكاء الاصطناعي، وتطوير مهارات المترجم عبر التعلم بالتجربة، واستخدام الذكاء الاصطناعي لأغراض إنسانية، والترجمة الإبداعية في عصر الذكاء الاصطناعي، والتحديات التي تواجه المترجم اليوم وآفاق المهنة، بالإضافة إلى العلاقة بين الإنسان والآلة ومكانة الترجمة في عالم الأدب.
", "tags": [ "الترجمة", "العصر الرقمي", "الذكاء الاصطناعي", "مهنة الترجمة", "سوريا", "دمشق", "الثقافة", "التقنيات الحديثة" ] }, "en": { "title": "National Translation Symposium in Damascus: A New Vision for the Translator's Role in the Digital Age", "content": "Damascus - Al Asima News
\n\nThe first session of the National Translation Symposium, organized by the Syrian General Authority for Books at the National Library in Damascus, focused on the relationship between modern technologies, especially artificial intelligence, and the future of the translation profession, with the participation of a distinguished group of academics and specialists.
\n\nAt the beginning of the session, Dr. Abdel Nabi Astif, session director, stated in his intervention titled “Us and Translation in the Age of Technologies” that contemporary modern technologies provide great opportunities to improve the translation process. He emphasized Syria’s urgent need to strengthen translation to open up to other civilizations, especially amid the country’s phase of reconstruction and renaissance, to transfer knowledge and experiences and enrich local culture.
\n\nDr. Nidal Shamoun, in his intervention “Artificial Intelligence and Scientific Translation,” confirmed that recent developments in artificial intelligence, particularly neural models, have brought a qualitative leap in scientific translation by overcoming many linguistic challenges. He highlighted the complexities of the Arabic language and the importance of maintaining precise meanings of scientific symbols and equations, stressing the integration of AI with human translator expertise.
\n\nDr. Adnan Azouz, Dean of the Faculty of Arts at Qassioun University, analyzed in his intervention “Artificial Intelligence in the World of Translation: Friend or Foe?” that AI entered the translation field early, starting with Google Translate in 2006, followed by machine learning in 2016, and generative AI in 2020, eventually threatening the profession itself. He cited an experiment with Qassioun University students showing that over-reliance on machine translation had negative effects, but after modifying the experiment to use AI as an error-correcting tool after students translated texts themselves, it became a positive aid guiding students to their mistakes and how to fix them.
\n\nTranslator Hala Daqouri discussed in her intervention “Translation in the Digital Age: Challenges, Opportunities, and Future Directions” the issue of using AI in literary text translation, affirming that the translator remains best able to convey the emotions present in literary works, establishing a clear boundary between the roles of machines and humans in this sensitive translation field.
\n\nThe session concluded that the digital age imposes a new reality on translation, where modern technologies, especially AI, have become indispensable tools to enhance translation accuracy and efficiency. However, they remain incapable of the human touch and creativity required in fields demanding emotional and sentimental conveyance, necessitating the development of translators’ skills to use these tools as aids rather than substitutes.
\n\nDr. Abdel Nabi Astif is a professor of comparative literature, modern criticism, and translation at Damascus University. He is a founding member of the Higher Institute of Translation and Interpretation and the Arab Writers Union. His translated works include: “The Image of Prophet Muhammad (PBUH) in Anglo-American Writings,” “From Andalusia to America... Andalusian Muwashahat and Their Influence on Western Lyric Poetry,” and “Arabs and Comparative Literature.”
\nNidal Shamoun holds a PhD in theoretical physics from Oxford University. He is a lecturer and researcher at the Higher Institute of Applied Sciences and Technology at Damascus University, a full member of the Arabic Language Academy in Damascus, and a trustee of Antioch Syrian Private University. His translated works include: “On the Nature of Relativistic, Quantum, and Influenced Matter,” “Symmetry and the Beautiful Universe,” and “The Elegant Universe.”
\nAdnan Azouz is Dean of the Faculty of Arts and Head of the English Department at Qassioun Private University. He also serves as Director of Arab and International Relations at the Syrian Workers Union. His translated works include: “In Other Words... Your Guide to the World of Translation,” “Terminology Conflict... Media and Regime Change,” and “The Evolution of Human Language.”
\nHala Daqouri is a certified Syrian simultaneous and written translator holding a master’s degree in simultaneous translation from Damascus University. Her translated works include “The Age of Artificial Intelligence and the Future of Humanity,” along with various articles and research published in cultural and academic journals.
\nThe symposium is held under the patronage of the Ministry of Culture over two days, jointly organized by the Syrian General Authority for Books, the Arabic Language Academy, the Higher Institute of Translation at Damascus University, and the Arab Writers and Publishers Unions in Syria.
\n\nOn its second day, the symposium will discuss scientific papers on the future of translation in the AI era, developing translators’ skills through experiential learning, using AI for humanitarian translation purposes, creative translation in the AI age, today’s translator, professional challenges and prospects, the human-machine relationship, and the place of translation in the literary world.
", "tags": [ "translation", "digital age", "artificial intelligence", "translation profession", "Syria", "Damascus", "culture", "modern technologies" ] }, "fr": { "title": "Symposium national de la traduction à Damas : une nouvelle vision du rôle du traducteur à l'ère numérique", "content": "Damas - Al Asima News
\n\nLa première session du symposium national de la traduction, organisé par l'Autorité générale syrienne des livres à la Bibliothèque nationale de Damas, a porté sur la relation entre les technologies modernes, en particulier l'intelligence artificielle, et l'avenir de la profession de traducteur, avec la participation d'un groupe d'universitaires et de spécialistes.
\n\nAu début de la session, le Dr Abdel Nabi Astif, directeur de la session, a déclaré dans son intervention intitulée « Nous et la traduction à l'ère des technologies » que les technologies modernes contemporaines offrent de grandes opportunités pour améliorer le processus de traduction. Il a souligné le besoin urgent de la Syrie de renforcer la traduction afin de s'ouvrir à d'autres civilisations, notamment dans le contexte de la phase de reconstruction et de renaissance du pays, pour transférer les connaissances et les expériences et enrichir la culture locale.
\n\nLe Dr Nidal Shamoun, dans son intervention « Intelligence artificielle et traduction scientifique », a confirmé que les développements récents de l'intelligence artificielle, en particulier les modèles neuronaux, ont apporté un saut qualitatif dans la traduction scientifique en surmontant de nombreux défis linguistiques. Il a souligné la complexité de la langue arabe et l'importance de maintenir la précision des symboles et équations scientifiques, insistant sur l'intégration de l'IA avec l'expertise du traducteur humain.
\n\nLe Dr Adnan Azouz, doyen de la faculté des lettres de l'Université Qassioun, a analysé dans son intervention « L'intelligence artificielle dans le monde de la traduction : ami ou ennemi ? » que l'IA est entrée tôt dans le domaine de la traduction, à commencer par Google Traduction en 2006, suivi par l'apprentissage automatique en 2016, puis par l'IA générative en 2020, menaçant ainsi la profession elle-même. Il a cité une expérience menée auprès des étudiants de l'Université Qassioun, montrant que la dépendance excessive à la traduction automatique avait des effets négatifs, mais après modification de l'expérience pour utiliser l'IA comme outil de correction après que les étudiants aient traduit les textes eux-mêmes, elle est devenue une aide positive guidant les étudiants dans leurs erreurs et leur correction.
\n\nLa traductrice Hala Daqouri a abordé dans son intervention « La traduction à l'ère numérique : défis, opportunités et orientations futures » la problématique de l'utilisation de l'IA dans la traduction des textes littéraires, affirmant que le traducteur reste le mieux à même de transmettre les émotions présentes dans les œuvres littéraires, établissant une frontière claire entre le rôle des machines et celui des humains dans ce domaine sensible de la traduction.
\n\nLa session a conclu que l'ère numérique impose une nouvelle réalité à la traduction, où les technologies modernes, notamment l'IA, sont devenues des outils indispensables pour améliorer la précision et l'efficacité de la traduction. Cependant, elles restent incapables de la touche humaine et de la créativité nécessaires dans les domaines exigeant la transmission des émotions et des sentiments, ce qui nécessite le développement des compétences des traducteurs pour utiliser ces outils comme aides et non comme substituts.
\n\nLe Dr Abdel Nabi Astif est professeur de littérature comparée, critique moderne et traduction à l'Université de Damas. Il est membre fondateur de l'Institut supérieur de traduction et d'interprétation et de l'Union des écrivains arabes. Parmi ses œuvres traduites : « L'image du Prophète Muhammad (paix soit sur lui) dans les écrits anglo-américains », « De l'Andalousie à l'Amérique... Les Muwashahat andalous et leur influence sur la poésie lyrique occidentale », et « Arabes et littérature comparée ».
\nNidal Shamoun est titulaire d'un doctorat en physique théorique de l'Université d'Oxford. Il est enseignant-chercheur à l'Institut supérieur des sciences appliquées et de la technologie de l'Université de Damas, membre actif de l'Académie de la langue arabe de Damas et membre du conseil d'administration de l'Université privée syrienne d'Antioche. Parmi ses œuvres traduites : « Sur la nature de la matière relativiste, quantique et influencée », « Symétrie et bel univers », et « L'univers élégant ».
\nAdnan Azouz est doyen de la faculté des lettres et chef du département d'anglais à l'Université privée Qassioun. Il est également directeur des relations arabes et internationales à l'Union des travailleurs syriens. Parmi ses œuvres traduites : « En d'autres mots... Votre guide dans le monde de la traduction », « Conflit terminologique... Médias et changement de régime », et « L'évolution du langage humain ».
\nHala Daqouri est traductrice simultanée, écrite et assermentée syrienne, titulaire d'un master en traduction simultanée de l'Université de Damas. Parmi ses œuvres traduites : « L'ère de l'intelligence artificielle et l'avenir de l'humanité », ainsi que divers articles et recherches publiés dans des revues culturelles et académiques.
\nLe symposium se tient sous le patronage du ministère de la Culture sur deux jours, organisé conjointement par l'Autorité générale syrienne des livres, l'Académie de la langue arabe, l'Institut supérieur de traduction de l'Université de Damas, ainsi que les unions des écrivains arabes et des éditeurs en Syrie.
\n\nLors de sa deuxième journée, le symposium abordera des communications scientifiques sur l'avenir de la traduction à l'ère de l'intelligence artificielle, le développement des compétences des traducteurs par l'apprentissage expérientiel, l'utilisation de l'IA pour des fins humanitaires, la traduction créative à l'ère de l'IA, le traducteur aujourd'hui, les défis et perspectives de la profession, la relation entre l'homme et la machine, ainsi que la place de la traduction dans le monde littéraire.
", "tags": [ "traduction", "ère numérique", "intelligence artificielle", "profession de traduction", "Syrie", "Damas", "culture", "technologies modernes" ] }, "tr": { "title": "Şam'da Ulusal Çeviri Sempozyumu: Dijital Çağda Çevirmenin Rolüne Yeni Bir Bakış", "content": "Şam - Al Asima News
\n\nSuriye Genel Kitap Otoritesi tarafından Şam Ulusal Kütüphanesi'nde düzenlenen Ulusal Çeviri Sempozyumu'nun ilk oturumu, özellikle yapay zeka olmak üzere modern teknolojiler ile çeviri mesleğinin geleceği arasındaki ilişkiye odaklandı. Oturum, akademisyenler ve uzmanlardan oluşan seçkin bir katılımla gerçekleşti.
\n\nOturumun başında, oturum başkanı Dr. Abdel Nabi Astif “Teknoloji Çağında Biz ve Çeviri” başlıklı konuşmasında, çağdaş modern teknolojilerin çeviri sürecini geliştirmek için büyük fırsatlar sunduğunu belirtti. Suriye'nin, özellikle ülkenin yeniden yapılanma ve kalkınma döneminde, diğer medeniyetlere açılmak için çeviriyi güçlendirmeye acil ihtiyacı olduğunu vurguladı; bilgi ve deneyim aktarımı ile yerel kültürün zenginleştirilmesi amacıyla.
\n\nDr. Nidal Shamoun, “Yapay Zeka ve Bilimsel Çeviri” başlıklı konuşmasında, özellikle sinirsel modeller olmak üzere yapay zekadaki son gelişmelerin, birçok dilsel zorluğu aşarak bilimsel çeviride niteliksel bir sıçrama sağladığını doğruladı. Arapçanın karmaşıklıklarına ve bilimsel sembol ve denklemlerin doğru anlamının korunmasının önemine dikkat çekerek, yapay zekanın insan çevirmen uzmanlığı ile entegrasyonunun önemini vurguladı.
\n\nQassioun Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı Dr. Adnan Azouz, “Çeviri Dünyasında Yapay Zeka: Dost mu Düşman mı?” başlıklı konuşmasında, yapay zekanın 2006 yılında Google Çeviri ile başlayan erken girişinden, 2016’da makine öğrenimi ve 2020’de üretken yapay zekaya kadar gelişimini analiz etti. Bu gelişmelerin mesleği tehdit ettiğini belirtti. Qassioun Üniversitesi öğrencileri üzerinde yapılan bir deneyden örnek vererek, makine çevirisine aşırı güvenmenin olumsuz etkileri olduğunu, ancak deneyin değiştirilerek öğrencilerin önce metinleri kendilerinin çevirmesi ve ardından yapay zekanın hata düzeltici olarak kullanılmasıyla, yapay zekanın öğrencileri hatalarına yönlendiren olumlu bir araca dönüştüğünü aktardı.
\n\nÇevirmen Hala Daqouri, “Dijital Çağda Çeviri: Zorluklar, Fırsatlar ve Gelecek Yönelimleri” başlıklı konuşmasında, yapay zekanın edebi metinlerin çevirisinde kullanımının sorunlarını tartıştı. Çevirmenin edebi eserlerdeki duyguları aktarmada en yetkin kişi olduğunu vurgulayarak, bu hassas çeviri alanında insan ile makine arasındaki sınırın net olduğunu belirtti.
\n\nOturum, dijital çağın çeviri üzerinde yeni bir gerçeklik dayattığını, modern teknolojilerin, özellikle yapay zekanın, çeviri doğruluğu ve verimliliğini artırmak için vazgeçilmez araçlar haline geldiğini, ancak insan dokunuşu ve yaratıcılığının, duygu ve hislerin aktarılması gereken alanlarda halen yerini koruduğunu ve çevirmenlerin bu araçları yardımcı olarak kullanmak üzere becerilerini geliştirmesi gerektiğini vurgulayarak sona erdi.
\n\nDr. Abdel Nabi Astif, Şam Üniversitesi'nde karşılaştırmalı edebiyat, modern eleştiri ve çeviri profesörüdür. Yüksek Çeviri ve Sözlü Çeviri Enstitüsü ile Arap Yazarlar Birliği'nin kurucu üyelerindendir. Çevirileri arasında: “Hz. Muhammed’in Anglo-Amerikan Yazılarındaki İmajı”, “Endülüs’ten Amerika’ya... Endülüs Muvashahatları ve Batı Lirik Şiirine Etkisi” ve “Araplar ve Karşılaştırmalı Edebiyat” bulunmaktadır.
\nNidal Shamoun, Oxford Üniversitesi'nden teorik fizik doktorasına sahiptir. Şam Üniversitesi Uygulamalı Bilimler ve Teknoloji Yüksek Enstitüsü'nde öğretim üyesi ve araştırmacıdır, Şam Arap Dili Akademisi'nin tam üyesi ve Antakya Suriye Özel Üniversitesi Mütevelli Heyeti üyesidir. Çevirileri arasında: “Göreceli, Kuantum ve Etkilenmiş Maddenin Doğası Üzerine”, “Simetri ve Güzel Evren” ve “Zarif Evren” bulunmaktadır.
\nAdnan Azouz, Qassioun Özel Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı ve İngilizce Bölüm Başkanıdır. Ayrıca Suriye İşçi Sendikası Arap ve Uluslararası İlişkiler Direktörüdür. Çevirileri arasında: “Başka Kelimelerle... Çeviri Dünyasına Rehberiniz”, “Terim Mücadelesi... Medya ve Rejim Değişikliği” ve “İnsan Dilinin Evrimi” bulunmaktadır.
\nHala Daqouri, Suriye sertifikalı simultane ve yazılı tercümandır, Şam Üniversitesi'nden simultane çeviri alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. Çevirileri arasında “Yapay Zeka Çağı ve İnsanlığın Geleceği” ve çeşitli kültürel ve akademik dergilerde yayınlanmış makaleler ve araştırmalar bulunmaktadır.
\nSempozyum, Kültür Bakanlığı himayesinde iki gün boyunca düzenlenmekte olup, Suriye Genel Kitap Otoritesi, Arap Dili Akademisi, Şam Üniversitesi Yüksek Çeviri Enstitüsü ile Suriye Arap Yazarlar ve Yayıncılar Birlikleri tarafından ortaklaşa organize edilmektedir.
\n\nİkinci gününde sempozyum; yapay zeka çağında çevirinin geleceği, deneyim yoluyla çevirmen becerilerinin geliştirilmesi, insani amaçlarla yapay zekanın kullanımı, yapay zeka çağında yaratıcı çeviri, günümüz çevirmeni, mesleğin zorlukları ve perspektifleri, insan ve makine arasındaki ilişki ile edebiyat dünyasında çevirinin yeri konularında bilimsel bildiriler tartışacaktır.
", "tags": [ "çeviri", "dijital çağ", "yapay zeka", "çeviri mesleği", "Suriye", "Şam", "kültür", "modern teknolojiler" ] }, "ku": { "title": "Nivîsgeha Neteweyî ya Wergerandinê li Şamê: Dîtina Nû ya Rola Wergerê di Serdema Dijîtal de", "content": "Şam - Al Asima News
\n\nLi civînê yekem a Nivîsgeha Neteweyî ya Wergerandinê ku ji hêla Desteya Giştî ya Pirtûkan a Sûriyê ve li Kütübxaneya Neteweyî ya Şamê hatî rêxistin, têkiliya di navbera teknolocyên nûjen, bi taybetî zêhniya şînayî, û pêşeroja pîşeyê wergerandinê li ser mijarê sereke bû, bi beşdariya akademîsyen û taybetmendên herî baş.
\n\nDi destpêka civînê de, Dr. Abdel Nabi Astif, rêveberê civînê, di daxuyaniyekê xwe ya bi ser navê “Em û Wergerandin di Serdema Teknolojiyê de” de got ku teknolocyên nûjen ên nûdemî firsatên mezin pêşkêş dikin ji bo baştir kirina pêvajoya wergerandinê. Ew xwest ku Sûriyê pêwîstiya girîng heye ku wergerandinê bi hêz bike da ku li ser sînorên çand û perwerdehiya din vebike, bi taybetî di dema nûvekirin û pêşveçûnê de, da ku zanîn û tecrûbeyên din veşêre û çandê herêmî zêde bike.
\n\nDr. Nidal Shamoun di daxuyaniyekê xwe ya bi ser navê “Zêhniya Şînayî û Wergerandina Zanistî” de îzah kir ku pêşketinên dawî ên di zêhniya şînayî de, bi taybetî modelên tîpên asayî, guhertinek taybetî di wergerandina zanistî de çêkirin, bi şikestina pirsgirêkan zimanî zêde. Ew girîngiya zimanê erebî û parastina rastiyê ya nîşan û hevokên zanistî nîşan da, û girîngiya tevgerandina zêhniya şînayî bi têcrûbeya wergerê mirovî îzah kir.
\n\nDr. Adnan Azouz, dekana Fakulteya Edebiyata Zanîngeha Qassioun, di daxuyaniyekê xwe ya bi navê “Zêhniya Şînayî di Dinya Wergerandinê de: Heval an Dijmin?” de şîrove kir ku zêhniya şînayî zû dest bi karê wergerandinê kir, dest pê kir bi Google Translate di sala 2006-an de, piştî wê fêrgehên makîneyî di 2016-an de, heta zêhniya şînayî ya çêker di 2020-an de, û niha pîşeya xwe têxe tirşandina pîşeyê. Ew nimûneyek ji ser xwendekarên Zanîngeha Qassioun da ku nîşan da ku serbixwe bûn li ser wergerandina makîneyî karê nebaş çêkir, lê paşê dema ku ceribandina xwe guherand û rolê zêhniya şînayî wek çareserker ya xeletiyan piştî ku xwendekarên xwe nivîsandin, wê yekê bû amûra pozîtîf ku xwendekaran rêkeftin û çareserkirina xeletiyan fêm bikin.
\n\nWergerkar Hala Daqouri di daxuyaniyekê xwe ya bi navê “Wergerandin di Serdema Dijîtal de: Pirsgirêkan, Firset û Rêxistinên Pêşerojê” de pirsgirêka bikaranîna zêhniya şînayî di wergerandina nivîsarên edebî de gotûbêj kir, û îzah kir ku wergerkar herî baş e ku hest û hisên di pirtûkên edebî de hene veguherîne, ku ew sinorên di navbera rolê makîneyê û mirovan de di vê qada hêsan a wergerandinê de diyar dike.
\n\nCivînê encam da ku serdema dijîtal rastiyeke nû li ser wergerandinê pêşniyar dike, ku teknolocyên nûjen, bi serokatiya zêhniya şînayî, amûrên bêguman ne ji bo zêdekirina rastiyê û kargehê wergerandinê, lê ew nikarin têkiliya mirovan û afirandina wan di qadan ku pêdivî ye hest û hisan veguherîne, bide, û ev pêwîstiya pêşketina têcrûbeyên wergerkaran dike ku bi vî amûran wek alîkar ne wek guhertoyê têk bibin.
\n\nDr. Abdel Nabi Astif profesorek edebiyata hevpar, kritikeya nûjen û wergerandinê li Zanîngeha Şamê ye. Ew endamê bingehîn a Enstîtuya Bilind a Wergerandinê û Wergerandina Zindî û Yekîtiya Nivîskarên Erebî ye. Ji ber çêkirinên wê yên wergerî: “Wêneya Pêxemberê Muhammed (S.A.V.) di Nivîsarên Anglo-Amerîkî de”, “Ji Endelûsê heta Amerîka... Muwashahatên Endelûsî û Serhildana Wê di Şîrê Muzîkî ya Rojava de”, “Ereb û Edebiyata Hevpar”.
\nNidal Shamoun doktoraya xwe di fizîkê teorîkê li Zanîngeha Oxfordê wergirtî ye. Ew mamoste û lêkolîner li Enstîtuya Bilind a Zanistên Serlêdanî û Teknolojîyê ya Zanîngeha Şamê ye, endamê aktîf a Komelgeha Zimanê Erebî ya Şamê, û endamê şurayê hejmareya Zanîngeha Antakya ya Taybet ye. Ji ber çêkirinên wê yên wergerî: “Li ser Tîpê Materyaya Relativîstîk, Kuantumî û Tesîrkirî”, “Simetrî û Evrenê Bedew”, “Evrenê Elegan”.
\nAdnan Azouz dekana Fakulteya Edebiyata Zanîngeha Taybet a Qassioun e û serokê beşê zimanê Îngilîzî ye. Ew jî rêveberê têkiliyên Erebî û Navneteweyî li Yekîtiya Karkerên Sûriyê ye. Ji ber çêkirinên wê yên wergerî: “Bi Peyvên Din... Rêberê Tevgera Wergerandinê”, “Şerê Termînolojî... Medya û Guhertina Rejim”, “Pêşveçûna Zimanê Mirovî”.
\nHala Daqouri wergerkarê zindî û nivîsî û şehîd e, masterê xwe di wergerandina zindî li Zanîngeha Şamê wergirtî ye. Ji ber çêkirinên wê yên wergerî: “Serdema Zêhniya Şînayî û Pêşeroja Mirovan”, û gotar û lêkolînên cuda yên di kovarên çandî û zanistî de weşandî ne.
\nNivîsgeha li ser rayedariya Wezareta Çandê di dema du rojan de tê lidarxistin û bi rêkxistina hevpar a Desteya Giştî ya Pirtûkan a Sûriyê, Komelgeha Zimanê Erebî, Enstîtuya Bilind a Wergerandinê li Zanîngeha Şamê, û Yekîtiya Nivîskarên Erebî û Weşanvanên Sûriyê tê rêvebirin.
\n\nDi rojê duyemîn de, nivîsgehê wê belgeyên zanistî li ser pêşeroja wergerandinê di serdema zêhniya şînayî de, pêşvebirina têcrûbeyên wergerkaran bi fêrî, bikaranîna zêhniya şînayî ji bo armancên mirovahî, wergerandina afirandî di serdema zêhniya şînayî de, wergerkarê îro, pirsgirêk û perspektîfa pîşeyê, têkiliya mirovan û makîneyê, û cihê wergerandinê di cîhana edebiyatê de nîqaş dikin.
", "tags": [ "wergerandin", "serdema dijîtal", "zêhniya şînayî", "pîşeya wergerandinê", "Sûriyê", "Şam", "çand", "teknolocyên nûjen" ] }, "ru": { "title": "Национальный симпозиум по переводу в Дамаске: новый взгляд на роль переводчика в цифровую эпоху", "content": "Дамаск - Al Asima News
\n\nПервая сессия Национального симпозиума по переводу, организованного Генеральным управлением сирийских книг в Национальной библиотеке в Дамаске, была посвящена взаимосвязи современных технологий, особенно искусственного интеллекта, и будущему профессии переводчика при участии ведущих ученых и специалистов.
\n\nВ начале сессии доктор Абдель Наби Астиф, руководитель сессии, в своем выступлении под названием «Мы и перевод в эпоху технологий» отметил, что современные технологии предоставляют огромные возможности для улучшения процесса перевода. Он подчеркнул острую необходимость Сирии в укреплении перевода для расширения контактов с другими цивилизациями, особенно в период реконструкции и возрождения страны, с целью передачи знаний и опыта и обогащения местной культуры.
\n\nДоктор Нидаль Шамун в своем выступлении «Искусственный интеллект и научный перевод» подтвердил, что последние достижения в области искусственного интеллекта, особенно нейронные модели, привели к качественному скачку в научном переводе, преодолевая многие языковые трудности. Он отметил сложность арабского языка и важность сохранения точности научных символов и уравнений, подчеркивая необходимость интеграции искусственного интеллекта с опытом человеческого переводчика.
\n\nДоктор Аднан Азуз, декан факультета искусств Университета Кассиун, проанализировал в своем выступлении «Искусственный интеллект в мире перевода: друг или враг?» раннее внедрение ИИ в переводческую сферу, начиная с Google Translate в 2006 году, затем машинного обучения в 2016 году и генеративного ИИ в 2020 году, что привело к угрозе самой профессии. Он привел пример эксперимента со студентами Университета Кассиун, показавший, что чрезмерная зависимость от машинного перевода имела негативные последствия, но после изменения эксперимента и использования ИИ в качестве инструмента исправления ошибок после самостоятельного перевода текстов студентами, ИИ стал положительным помощником, направляющим студентов на ошибки и способы их исправления.
\n\nПереводчица Хала Даури в своем выступлении «Перевод в цифровую эпоху: вызовы, возможности и будущие направления» обсудила проблему использования ИИ при переводе литературных текстов, подчеркнув, что переводчик остаётся наиболее способным передать эмоции, присутствующие в литературных произведениях, что устанавливает чёткую границу между ролью машины и человека в этой чувствительной области перевода.
\n\nСессия заключила, что цифровая эпоха накладывает новую реальность на перевод, где современные технологии, прежде всего искусственный интеллект, стали незаменимыми инструментами для повышения точности и эффективности перевода. Однако они остаются неспособными заменить человеческий подход и творчество в областях, требующих передачи чувств и эмоций, что требует развития навыков переводчиков для использования этих инструментов как помощников, а не заменителей.
\n\nДоктор Абдель Наби Астиф — профессор сравнительной литературы, современной критики и перевода в Университете Дамаска. Он является одним из основателей Высшего института перевода и устного перевода и членом Союза арабских писателей. Среди его переведённых работ: «Образ пророка Мухаммеда (мир ему) в англо-американских писаниях», «От Андалусии до Америки... андалузские мувашахаты и их влияние на западную лирическую поэзию», «Арабы и сравнительная литература».
\nНидаль Шамун имеет докторскую степень по теоретической физике Оксфордского университета. Он преподаватель и исследователь в Высшем институте прикладных наук и технологий Университета Дамаска, действительный член Арабской академии языка в Дамаске и член попечительского совета Частного сирийского университета Антиохии. Среди его переведённых работ: «О природе релятивистской, квантовой и влияющей материи», «Симметрия и прекрасная вселенная», «Элегантная вселенная».
\nАднан Азуз — декан факультета искусств и заведующий кафедрой английского языка в Частном университете Кассиун. Также он директор по арабским и международным связям в Союзе рабочих Сирии. Среди его переведённых работ: «Другими словами... ваш путеводитель в мире перевода», «Борьба терминов... СМИ и смена режимов», «Эволюция человеческого языка».
\nХала Даури — сертифицированный сирийский синхронный и письменный переводчик, имеет степень магистра по синхронному переводу Университета Дамаска. Среди её переведённых работ — «Эпоха искусственного интеллекта и будущее человечества», а также различные статьи и исследования, опубликованные в культурных и научных журналах.
\nСимпозиум проводится под патронажем Министерства культуры в течение двух дней, совместно организован Генеральным управлением сирийских книг, Арабской академией языка, Высшим институтом перевода Университета Дамаска и Союзами арабских писателей и издателей в Сирии.
\n\nВо второй день симпозиум обсудит научные доклады о будущем перевода в эпоху ИИ, развитии навыков переводчиков через опытное обучение, использовании ИИ для гуманитарных целей, творческом переводе в эпоху ИИ, современном переводчике, вызовах и перспективах профессии, отношениях человека и машины, а также месте перевода в мире литературы.
", "tags": [ "перевод", "цифровая эпоха", "искусственный интеллект", "профессия переводчика", "Сирия", "Дамаск", "культура", "современные технологии" ] }, "fa": { "title": "همایش ملی ترجمه در دمشق: نگاهی نو به نقش مترجم در عصر دیجیتال", "content": "دمشق - Al Asima News
\n\nجلسه اول همایش ملی ترجمه که توسط سازمان کل کتاب سوریه در کتابخانه ملی دمشق برگزار شد، به بررسی رابطه بین فناوریهای نوین، به ویژه هوش مصنوعی، و آینده حرفه ترجمه پرداخت. این نشست با حضور جمعی از دانشگاهیان و متخصصان برجسته برگزار شد.
\n\nدکتر عبدالنبی اصطیف، مدیر جلسه، در سخنرانی خود با عنوان «ما و ترجمه در عصر فناوریها» بیان کرد که فناوریهای مدرن فرصتهای فراوانی برای بهبود فرآیند ترجمه فراهم میکنند. وی بر نیاز فوری سوریه به تقویت ترجمه جهت گشایش به روی تمدنهای دیگر، به ویژه در دوره بازسازی و شکوفایی کشور، برای انتقال دانش و تجربیات و غنیسازی فرهنگ محلی تأکید کرد.
\n\nدکتر نضال شمعون در سخنرانی خود با عنوان «هوش مصنوعی و ترجمه علمی» تأکید کرد که پیشرفتهای اخیر در هوش مصنوعی، به ویژه مدلهای عصبی، جهش کیفی در ترجمه علمی ایجاد کردهاند و بسیاری از چالشهای زبانی را پشت سر گذاشتهاند. وی به پیچیدگیهای زبان عربی و ضرورت حفظ دقت معانی نمادها و معادلات علمی اشاره کرد و بر اهمیت ترکیب هوش مصنوعی با تخصص مترجم انسانی تأکید نمود.
\n\nدکتر عدنان عزوز، رئیس دانشکده ادبیات دانشگاه قاسیون، در سخنرانی خود با عنوان «هوش مصنوعی در دنیای ترجمه: دوست یا دشمن؟» تحلیل کرد که هوش مصنوعی از سال ۲۰۰۶ با مترجم گوگل وارد عرصه ترجمه شده و سپس با یادگیری ماشین در ۲۰۱۶ و هوش مصنوعی مولد در ۲۰۲۰ پیشرفت کرده است، به گونهای که اکنون تهدیدی برای حرفه ترجمه محسوب میشود. وی به تجربهای با دانشجویان دانشگاه قاسیون اشاره کرد که نشان داد اتکای بیش از حد به ترجمه ماشینی اثرات منفی داشته است، اما پس از اصلاح این تجربه و تبدیل نقش هوش مصنوعی به ابزاری برای تصحیح خطاها پس از ترجمه متون توسط دانشجویان، این فناوری به ابزاری مثبت برای هدایت و تصحیح اشتباهات آنان تبدیل شد.
\n\nمترجم هلا دقوری در سخنرانی خود با عنوان «ترجمه در عصر دیجیتال: چالشها، فرصتها و گرایشهای آینده» به مسأله استفاده از هوش مصنوعی در ترجمه متون ادبی پرداخت و تأکید کرد که مترجم انسانی بهترین توانایی را در انتقال احساسات موجود در آثار ادبی دارد و این موضوع مرز روشنی میان نقش ماشین و انسان در این حوزه حساس ترجمه ایجاد میکند.
\n\nجلسه به این نتیجه رسید که عصر دیجیتال واقعیتی نوین را بر ترجمه تحمیل کرده است؛ جایی که فناوریهای نوین، به ویژه هوش مصنوعی، به ابزارهای ضروری برای افزایش دقت و کارایی ترجمه تبدیل شدهاند، اما همچنان از انتقال لمس انسانی و خلاقیت در حوزههایی که نیازمند انتقال احساسات و عواطف هستند، ناتواناند. بنابراین، توسعه مهارتهای مترجمان برای استفاده از این ابزارها به عنوان یاریدهنده و نه جایگزین، ضروری است.
\n\nدکتر عبدالنبی اصطیف استاد ادبیات تطبیقی، نقد مدرن و ترجمه در دانشگاه دمشق است. وی عضو مؤسس مؤسسه عالی ترجمه و ترجمه شفاهی و اتحادیه نویسندگان عرب میباشد. از آثار ترجمه شده وی میتوان به «تصویر پیامبر محمد (ص) در نوشتههای انگلیسی-آمریکایی»، «از اندلس تا آمریکا... موشحات اندلسی و تأثیر آن بر شعر غنایی غرب»، «عربها و ادبیات تطبیقی» اشاره کرد.
\nنضال شمعون دارای دکترای فیزیک نظری از دانشگاه آکسفورد است. وی مدرس و پژوهشگر در مؤسسه عالی علوم کاربردی و فناوری دانشگاه دمشق، عضو فعال مجمع زبان عربی دمشق و عضو هیئت امنای دانشگاه خصوصی انطاکیه سوریه است. آثار ترجمه شده وی شامل «در طبیعت ماده نسبیتی، کوانتومی و متاثر»، «تقارن و جهان زیبا»، «جهان شیک» میباشد.
\nعدنان عزوز رئیس دانشکده ادبیات و رئیس بخش زبان انگلیسی دانشگاه خصوصی قاسیون است. همچنین مدیر روابط عربی و بینالمللی اتحادیه کارگران سوریه میباشد. از آثار ترجمه شده وی میتوان به «به عبارت دیگر... راهنمای شما به دنیای ترجمه»، «نبرد اصطلاحات... رسانهها و تغییر نظامها»، «تکامل زبان انسانی» اشاره کرد.
\nهلا دقوری مترجم شفاهی و کتبی رسمی سوری است و دارای کارشناسی ارشد ترجمه شفاهی از دانشگاه دمشق میباشد. از آثار ترجمه شده وی «عصر هوش مصنوعی و آینده بشر» و مقالات و پژوهشهای متعددی در مجلات فرهنگی و علمی است.
\nهمایش تحت حمایت وزارت فرهنگ به مدت دو روز برگزار میشود و به صورت مشترک توسط سازمان کل کتاب سوریه، مجمع زبان عربی، مؤسسه عالی ترجمه دانشگاه دمشق و اتحادیه نویسندگان و ناشران عرب در سوریه سازماندهی شده است.
\n\nدر روز دوم همایش، مقالات علمی درباره آینده ترجمه در عصر هوش مصنوعی، توسعه مهارتهای مترجم از طریق یادگیری تجربی، استفاده از هوش مصنوعی برای اهداف انسانی، ترجمه خلاقانه در عصر هوش مصنوعی، چالشها و چشماندازهای حرفه مترجم امروز، رابطه انسان و ماشین و جایگاه ترجمه در دنیای ادبیات بررسی خواهد شد.
", "tags": [ "ترجمه", "عصر دیجیتال", "هوش مصنوعی", "حرفه ترجمه", "سوریه", "دمشق", "فرهنگ", "فناوریهای نوین" ] } }