دمشق-العاصمة نيوز
\nفي زمن ساد فيه الظلام وحلّت العتمة، برز صوت سوري أضاء هذه اللحظات الصعبة، وجعل من قلمه سلاحاً واجه به بشجاعة الاستبداد والقمع وبطش النظام السابق وأجهزته الأمنية، إنه الروائي الراحل خالد خليفة.
\nخلال الذكرى الثانية لرحيله التي صادفت أمس، حيث توفي في 30 أيلول 2023 عن عمر يناهز 59 عاماً، ظل خليفة حتى وفاته في دمشق رافضاً مغادرتها، مجسداً بذلك صورة “المعارض من الداخل”، إذ كتب نصوصاً حملت في طياتها إدانة صريحة للنظام السابق وآليته الأمنية، إلى جانب تفكيك البنية العميقة للعنف السوري.
\nوُلد خالد خليفة عام 1964 في بلدة أورم الصغرى بريف حلب، في أسرة متوسطة الحال يعمل أفرادها في الزراعة وتجارة الآلات الزراعية. كان الخامس بين تسعة إخوة، ودرس القانون في جامعة حلب وتخرج عام 1988.
\nخلال سنوات دراسته الجامعية، شارك في المنتدى الأدبي الذي كان حاضنة لعدد من الأصوات الأدبية الشابة، حيث بدأ بكتابة الشعر قبل أن يتجه إلى الرواية.
\nأصدر خليفة روايته الأولى \"حارس الخديعة\" عام 1993، ثم رواية \"دفاتر القرباط\" عام 2000 والتي جُمّدت عضويته في اتحاد الكتّاب العرب بسببها، نظراً لما تناولته من موضوعات حساسة. جاء التحول الكبير مع رواية \"مديح الكراهية\" (2006) التي اقتحمت تاريخ العنف في سوريا خلال ثمانينيات القرن الماضي في عهد حافظ الأسد، ورغم منعها داخلياً، تُرجمت إلى عدة لغات.
\nوفي عام 2013 أصدر رواية \"لا سكاكين في مطابخ هذه المدينة\" التي أثارت ضجة كبيرة وحصلت على جائزة نجيب محفوظ، مقدماً خلالها صورة قاتمة لحياة السوريين تحت حكم النظام الأمني السابق. كما تناول في روايته \"الموت عمل شاق\" (2016) الثورة السورية من خلال رحلة ثلاثة إخوة لنقل جثمان والدهم وسط الحواجز.
\nوعاد في رواية \"لم يصلّ عليهم أحد\" (2019) إلى بدايات القرن العشرين في دمشق ليكشف جذور القمع، وصولاً إلى رواية \"نسر على الطاولة المجاورة\" (2022). وكان يحضر لرواية جديدة بعنوان \"سمك ميت يتنفس قشور الليمون\".
\nكتب خليفة نصوصاً للسينما والتلفزيون، من أبرزها فيلم \"باب المقام\" ومسلسلات مثل \"سيرة آل الجلالي\" و\"هدوء نسبي\"، مما عزز حضوره ككاتب متعدد الأدوات.
\nواجه خليفة الرقابة مبكراً قبل الثورة السورية، ومع انطلاقتها أعلن تأييده لها دون تردد، مؤكداً في عدة مناسبات مشروعيتها كخيار لا بديل عنه في مواجهة الظلم.
\nتعرض للضرب وكُسرت يده في اعتداء من أجهزة أمن النظام السابق أثناء مشاركته في تشييع الموسيقي السوري ربيع غزي في 26 أيار 2012، الذي اغتالته قوات الأمن حينها.
\nظل متمسكاً بالبقاء في دمشق، مؤكداً أن وجوده داخل البلاد جزء من شهادته الأدبية، وكتب رواياته في ظل تضييق أمني، حيث صودرت أعماله ومنعت مراراً، لكنها شكّلت وثائق روائية لإدانة الاستبداد.
\nانعكست معارضته للنظام على شخصياته الروائية التي غالباً ما عاشت بين الخوف والرغبة في الحرية، من \"مديح الكراهية\" إلى \"الموت عمل شاق\"، وبقيت أعماله شهادة على الخراب الإنساني تحت سلطة الاستبداد والحرب.
\nبرحيله إثر أزمة قلبية في منزله بدمشق، فقدت الثقافة السورية والعربية صوتاً فريداً ظل حتى اللحظة الأخيرة شاهداً على وطن ينهشه القمع والحرب.
", "tags": [ "خالد خليفة", "دمشق", "الثورة السورية", "الروائي السوري", "الرقابة", "النظام السوري", "الأدب السوري", "حافظ الأسد" ] }, "en": { "title": "Novelist Khaled Khalifa on the Second Anniversary of His Passing: A Witness and Guardian of the Revolution from Damascus", "content": "Damascus - Capital News
\nIn a time shrouded by darkness and gloom, a Syrian voice illuminated the bleakness, wielding his pen as a weapon to courageously confront tyranny, oppression, and the brutality of the former regime and its security apparatus. This was the late novelist Khaled Khalifa.
\nMarking the second anniversary of his death yesterday, who passed away on September 30, 2023, at the age of 59, Khalifa remained in Damascus until his last breath, refusing to leave, embodying the image of the \"internal dissident.\" His writings contained explicit denunciations of the former regime and its security machinery, alongside a deep deconstruction of the roots of Syrian violence.
\nKhaled Khalifa was born in 1964 in the town of Orum al-Sughra, Aleppo countryside, into a middle-class family engaged in agriculture and agricultural machinery trade. He was the fifth of nine siblings and graduated with a law degree from the University of Aleppo in 1988.
\nDuring his university years, he participated in a literary forum that nurtured several young literary voices, where he began writing poetry before turning to novel writing.
\nKhalifa published his first novel \"Guardian of Deception\" in 1993, followed by \"The Qurbat Notebooks\" in 2000, which led to the suspension of his membership in the Arab Writers Union due to its sensitive topics. A significant turning point was his 2006 novel \"Praise of Hatred,\" which delved into Syria’s violent history during the 1980s under Hafez al-Assad’s rule. Despite being banned domestically, it was translated into multiple languages.
\nIn 2013, he released \"No Knives in This City's Kitchens,\" which caused a major stir and won the Naguib Mahfouz Prize, portraying a grim picture of Syrian life under the former security regime. His 2016 novel \"Death Is a Hard Work\" addressed the Syrian revolution through the journey of three brothers transporting their father’s body through checkpoints.
\nHe returned in 2019 with \"No One Prayed Over Them,\" set in early 20th-century Damascus, exposing the roots of repression, and in 2022 with \"An Eagle on the Adjacent Table.\" He was preparing a new novel titled \"Dead Fish Breathing Lemon Peels.\"
\nKhalifa wrote scripts for cinema and television, notably the film \"Bab al-Maqam\" and series such as \"The Story of Al-Jalali Family\" and \"Relative Calm,\" enhancing his presence as a versatile writer.
\nKhalifa faced censorship early on before the Syrian revolution, and with its outbreak, he openly supported it, affirming on multiple occasions its legitimacy as the only option against injustice.
\nHe was beaten, resulting in a broken hand, during an attack by the former regime’s security forces while attending the funeral of Syrian musician Rabee Ghazi on May 26, 2012, who was assassinated by security forces at the time.
\nHe insisted on staying in Damascus, considering his presence part of his literary testimony. He wrote his novels under strict security constraints; his works were repeatedly confiscated and banned but remained literary documents condemning tyranny.
\nHis opposition to the regime was reflected in his characters, who often lived between fear and the desire for freedom, from \"Praise of Hatred\" to \"Death Is a Hard Work.\" His works stand as a testament to human devastation under tyranny and war.
\nHis death from a heart attack at his home in Damascus marked the loss of a unique voice in Syrian and Arab culture, who remained until the last moment a witness to a homeland ravaged by oppression and conflict.
", "tags": [ "Khaled Khalifa", "Damascus", "Syrian revolution", "Syrian novelist", "Censorship", "Syrian regime", "Syrian literature", "Hafez al-Assad" ] }, "fr": { "title": "L’écrivain Khaled Khalifa à la deuxième commémoration de son décès : témoin et gardien de la révolution depuis Damas", "content": "Damas - Capital News
\nÀ une époque plongée dans l’obscurité, une voix syrienne a éclairé cette pénombre, faisant de sa plume une arme pour affronter courageusement la tyrannie, la répression et la brutalité de l’ancien régime et de ses appareils de sécurité. Il s’agit du défunt romancier Khaled Khalifa.
\nÀ l’occasion de la deuxième commémoration de son décès hier, survenu le 30 septembre 2023 à l’âge de 59 ans, Khalifa est resté à Damas jusqu’à la fin, refusant de partir, incarnant ainsi l’image du « dissident intérieur ». Ses écrits contenaient des dénonciations explicites de l’ancien régime et de sa machine sécuritaire, ainsi qu’une déconstruction profonde des racines de la violence syrienne.
\nKhaled Khalifa est né en 1964 dans la ville d’Orum al-Sughra, en périphérie d’Alep, dans une famille de classe moyenne travaillant dans l’agriculture et le commerce de machines agricoles. Il était le cinquième de neuf frères et sœurs et a obtenu un diplôme en droit à l’Université d’Alep en 1988.
\nDurant ses années universitaires, il a participé à un forum littéraire qui a accueilli plusieurs jeunes voix littéraires, où il a commencé par écrire de la poésie avant de se tourner vers le roman.
\nKhalifa a publié son premier roman « Gardien de la tromperie » en 1993, suivi de « Les Carnets de Qurbat » en 2000, qui lui a valu la suspension de son adhésion à l’Union des écrivains arabes en raison de ses sujets sensibles. Un tournant majeur a été son roman de 2006 « Éloge de la haine », qui a exploré l’histoire violente de la Syrie dans les années 1980 sous le règne de Hafez al-Assad. Malgré son interdiction intérieure, il a été traduit en plusieurs langues.
\nEn 2013, il a publié « Pas de couteaux dans les cuisines de cette ville », qui a provoqué un grand émoi et remporté le prix Naguib Mahfouz, offrant une image sombre de la vie syrienne sous l’ancien régime sécuritaire. Son roman de 2016 « La mort est un travail difficile » a abordé la révolution syrienne à travers le voyage de trois frères transportant le corps de leur père à travers les barrages.
\nIl est revenu en 2019 avec « Personne n’a prié pour eux », situé au début du XXe siècle à Damas, dévoilant les racines de la répression, puis en 2022 avec « Un aigle sur la table voisine ». Il préparait un nouveau roman intitulé « Poisson mort respirant des écorces de citron ».
\nKhalifa a écrit des scénarios pour le cinéma et la télévision, notamment le film « Bab al-Maqam » et des séries telles que « L’histoire de la famille Al-Jalali » et « Calme relatif », renforçant ainsi sa présence en tant qu’écrivain polyvalent.
\nKhalifa a affronté la censure tôt avant la révolution syrienne, et dès son déclenchement, il l’a soutenue ouvertement, affirmant à plusieurs reprises sa légitimité comme seule option contre l’injustice.
\nIl a été battu, se fracturant la main, lors d’une attaque des forces de sécurité de l’ancien régime alors qu’il assistait aux funérailles du musicien syrien Rabee Ghazi le 26 mai 2012, assassiné par les forces de sécurité à l’époque.
\nIl a insisté pour rester à Damas, considérant sa présence comme une partie de son témoignage littéraire. Il a écrit ses romans sous de strictes contraintes sécuritaires ; ses œuvres ont été à plusieurs reprises confisquées et interdites, mais elles sont restées des documents littéraires condamnant la tyrannie.
\nSon opposition au régime s’est reflétée dans ses personnages, qui vivaient souvent entre peur et désir de liberté, de « Éloge de la haine » à « La mort est un travail difficile ». Ses œuvres demeurent un témoignage de la dévastation humaine sous la tyrannie et la guerre.
\nSa mort d’une crise cardiaque à son domicile à Damas a marqué la perte d’une voix unique dans la culture syrienne et arabe, qui est restée jusqu’au dernier instant un témoin d’une patrie ravagée par la répression et le conflit.
", "tags": [ "Khaled Khalifa", "Damas", "Révolution syrienne", "Romancier syrien", "Censure", "Régime syrien", "Littérature syrienne", "Hafez al-Assad" ] }, "tr": { "title": "Roman Yazarı Halid Halife: Vefatının İkinci Yıldönümünde Şam’dan Devrimin Tanığı ve Bekçisi", "content": "Şam - Capital News
\nKaranlığın hüküm sürdüğü bir dönemde, bir Suriyeli ses bu karanlığı aydınlattı ve kalemini, eski rejimin despotluğu, baskısı ve güvenlik güçlerinin zulmüne cesurca karşı koyduğu bir silah haline getirdi. Bu ses, merhum roman yazarı Halid Halife idi.
\n30 Eylül 2023'te 59 yaşında vefat eden Halife, ölümünün ikinci yıldönümünde, son nefesine kadar Şam’da kalarak şehri terk etmeyi reddetti ve “içerden muhalif” imajını somutlaştırdı. Yazıları, eski rejim ve güvenlik mekanizmalarını açıkça kınayan, Suriye’deki şiddetin derin yapısını çözen metinler içeriyordu.
\nHalid Halife, 1964 yılında Halep kırsalındaki Orum al-Sughra kasabasında doğdu. Tarım ve tarım makineleri ticaretiyle uğraşan orta sınıf bir aileye mensuptu. Dokuz kardeşin beşincisiydi ve 1988 yılında Halep Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu.
\nÜniversite yıllarında, genç edebi seslerin yetiştiği bir edebiyat forumuna katıldı; burada şiir yazmaya başladı ve ardından romana yöneldi.
\nHalife, 1993’te ilk romanı \"Hile Bekçisi\"ni yayımladı, ardından 2000’de \"Qurbat Defterleri\"ni çıkardı; bu eser nedeniyle Arap Yazarlar Birliği üyeliği askıya alındı çünkü eser hassas konuları ele alıyordu. Büyük kırılma, 2006 tarihli \"Nefretin Övgüsü\" romanıyla geldi; bu eser, 1980’lerde Hafız Esad dönemindeki Suriye’deki şiddet tarihini ele aldı. İçeride yasaklanmasına rağmen, birçok dile çevrildi.
\n2013’te yayımladığı \"Bu Şehrin Mutfaklarında Bıçak Yok\" romanı büyük yankı uyandırdı ve Naguib Mahfouz Ödülü’nü kazandı. Bu eser, eski güvenlik rejimi altındaki Suriyelilerin karanlık hayatını tasvir etti. 2016’da yayımlanan \"Ölüm Zor Bir İş\" romanında ise, üç kardeşin babalarının cesedini kontrol noktaları arasında taşırken Suriye devrimini ele aldı.
\n2019’da \"Kimse Onlar İçin Namaz Kılmadı\" ile 20. yüzyıl başlarındaki Şam’a döndü ve baskının köklerini ortaya koydu; 2022’de \"Yan Masadaki Kartal\" adlı romanını yayımladı. \"Limon Kabuğu Soluyan Ölü Balık\" adlı yeni bir roman üzerinde çalışıyordu.
\nHalife, sinema ve televizyon için senaryolar yazdı; en dikkat çekeni \"Bab al-Maqam\" filmi ve \"El-Celali Ailesi’nin Hikayesi\" ile \"Göreceli Sükunet\" dizileriydi. Bu, onun çok yönlü bir yazar olarak varlığını güçlendirdi.
\nHalife, Suriye devriminden önce sansürle erken dönemde karşılaştı ve devrim başladığında açıkça destekledi; birçok kez bunun adaletsizliğe karşı tek seçenek olduğunu vurguladı.
\n26 Mayıs 2012’de güvenlik güçlerinin suikastına uğrayan Suriyeli müzisyen Rabee Ghazi’nin cenazesine katılırken eski rejim güvenlik güçleri tarafından saldırıya uğradı ve eli kırıldı.
\nŞam’da kalmaya kararlıydı ve varlığını edebi tanıklığının bir parçası olarak gördü. Romanlarını sıkı güvenlik kısıtlamaları altında yazdı; eserleri defalarca el konuldu ve yasaklandı, ancak baskıyı kınayan edebi belgeler olarak kaldı.
\nRejime karşı muhalefeti, çoğunlukla korku ve özgürlük arzusu arasında yaşayan roman karakterlerine yansıdı; \"Nefretin Övgüsü\"’nden \"Ölüm Zor Bir İş\"’e kadar. Eserleri, despotluk ve savaş altındaki insan yıkımına tanıklık etmeye devam ediyor.
\nŞam’daki evinde geçirdiği kalp krizi sonucu vefatı, Suriye ve Arap kültüründe benzersiz bir sesi kaybetti; son ana kadar zulüm ve savaşla harap olmuş bir vatanın tanığı oldu.
", "tags": [ "Halid Halife", "Şam", "Suriye devrimi", "Suriyeli romancı", "Sansür", "Suriye rejimi", "Suriye edebiyatı", "Hafız Esad" ] }, "ku": { "title": "Nivîskarê Romanê Xelîd Xelîfe: Di Bîranîna Du Salîyê ya Mirinê de Şahîd û Parêzvanê Şoreşê ji Şamê", "content": "Şam - Capital News
\nDi demekê de ku tarî û tarîya zêde bû, dengê Sûriyeyekî ev tarîyê ronak kir, û qelemê xwe wekî çarêkekê bikar anîn da ku bi dilsozî dijî desthilatdarî, zulum û terora hêzên ewlekar a hukûmeta berê berdewam bike. Ew nivîskarê romanê mirî Xelîd Xelîfe bû.
\nDi bîranîna duyemîn ya mirina wî de ku di 30ê Îlonê 2023an de mirî û li ser temenê 59 salî bû, Xelîfe heta dawiya jiyana xwe li Şam mayî û red kir ku wê derkeve, wê wisa wêneya “dijwarê ji nav derve” diyar kir. Nivîsarên wî têkiliyên rastî yên rejîma berê û amûrên ewlekarî ya wê di nav de bûn, û her weha şikandina bingehîn a têrêza şiddeta Sûriyeyê di nav de bûn.
\nXelîd Xelîfe di sala 1964an de li gundê Orumê Sûghraya ku li derveyî Halepê ye, ji malbatekê navîn a ku endamên wî li bajarê cotkar û bazirganiya amûrên cotkarî dikirin, hatî dinyayê. Ew pêncê ji nefsê hevalên xwe bû, û di sala 1988an de ji Zanîngeha Halepê di perwerdeya qanûnê de mezun bû.
\nDi salên xwendina zanîngehê de, wî beşdarî forumek edebî bû ku cihê çandina dengên ciwan ên edebî bû, û li wir dest bi nivîsina helbest kir, piştî wê jî vegerî roman nivîsînê.
\nXelîfe romana xwe ya yekem \"Parêzvanê Dîrokê\" di sala 1993an de weşand, piştî wê \"Defterên Qurbat\" di sala 2000an de ku ew ji ber mijarên hêrsxweş endamtiya wî di Yekîtiya Nivîskarên Erebî de hate rawestandin. Guhertina mezin di sala 2006an de bi romana \"Piştgiriya Nefretê\" hat, ku dîroka şiddetê ya Sûriyê di deh salên 1980an de di dema hukûmeta Hefez El-Esad de vekir. Heger jî romana wî di nav dewletê de qedexe bû, lê di zimanên pirr re wergerandin bû.
\nDi sala 2013an de wî romana \"Di Matbaxên Ev Bajêr de Ketîk Nîne\" weşand ku bû sedema meşûr û xelata Nejîb Mehfûz wergirt, û di wê de wêneyekî tarî ya jiyana Sûriyeyan di bin hukûmeta ewlekar a berê de pêşkêş kir. Romana wî ya 2016an \"Mirin Karê Kêşan e\" şoreşa Sûriyê di bin şopa sê birayên ku mirina bavê xwe di nav kontrolan de digerin, şirove kir.
\nDi sala 2019an de bi romana \"Kesê Nekirî Li Ser Wan Namaz Bikin\" vegeriya destpêka sedsala bîstemîn li Şamê û bingehên zulumê vekir, heta romana \"Şerîf Li Ser Maseya Nêzîk\" ya sala 2022an. Wî di xebatê de bû li ser romana nû ya bi navê \"Masîya Mirî Ku Qeşûrên Limûnê Teneffûs Dike\".
\nXelîfe nivîsarên sinema û televiziyona nivîsî, herî girîng filmê \"Bab al-Maqam\" û serialên wek \"Çîroka Malbata Al-Celali\" û \"Aşûra Hêvîdar\" bûn, ku wî wek nivîskarê pirrkarî zêde kir.
\nXelîfe berî şoreşa Sûriyê zû bi senserê re hevpeyvîn bû, û bi destpêka şoreşê wê bi vekirî piştgirî kir, û di gelek caran de projeya wê wek vebijarkek bê guhertin di dijî zulumê de îfade kir.
\nWî di 26ê Gulanê 2012an de di dema şandina muzîsyena Sûriyê Rabî Ghazî, ku ew demê hêzên ewlekariya rejîma berê wî kuştin, di dawiya şandina wî de ji hêzên ewlekariya rejîma berê hat şikestin û destê wî ket.
\nWî hêvîdar bû ku di Şamê bimîne, û wî di nav welatê xwe de bûna xwe beşek ji şehadetnameya edebî ya xwe hesab kir. Wî romanên xwe di bin astengên ewlekarî de nivîsî, ku ew ji nû ve hatin konfîskirin û qedexekirin, lê her weha belgeyên romana bûn ku zulumê qebûl nakin.
\nDijwariya wî li rejîma berî li ser şexsiyeta romanên wî hatî xuyang kirin, ku gelek caran di nav têra tedirbûn û xwestina azadiyê de dijîn, ji \"Piştgiriya Nefretê\" heta \"Mirin Karê Kêşan e\". Eserên wî wek şehadetnameyek li ser qirîna mirovî di bin desthilatdarî û şer de maye.
\nBi mirina wî ji ber krîza dilê li malê xwe li Şamê, çand û edebiyata Sûriyê û Erebî dengê yekem û taybet ji dest da ku heta demê dawiyê şehîdê welatekî bû ku zulum û şer tê xwarin.
", "tags": [ "Xelîd Xelîfe", "Şam", "Şoreşa Sûriyê", "Nivîskarê Sûriyê", "Senser", "Rejîma Sûriyê", "Edebiyata Sûriyê", "Hefez El-Esad" ] }, "ru": { "title": "Писатель Халед Халифа: свидетель и хранитель революции из Дамаска в годовщину его смерти", "content": "Дамаск - Capital News
\nВ эпоху тьмы и мрака сирийский голос осветил эту мрачность, сделав свое перо оружием, с которым он смело противостоял тирании, подавлению и жестокости бывшего режима и его сил безопасности. Это был покойный писатель Халед Халифа.
\nВо вторую годовщину его смерти, которая была вчера, он ушел из жизни 30 сентября 2023 года в возрасте 59 лет, Халифа до последнего момента оставался в Дамаске, отказываясь покидать город, воплощая образ «внутреннего оппозиционера». Его произведения содержали явное осуждение бывшего режима и его силовых структур, а также глубокий анализ корней сирийского насилия.
\nХалед Халифа родился в 1964 году в городе Орум ас-Сугра в окрестностях Алеппо в семье среднего класса, занимающейся сельским хозяйством и торговлей сельскохозяйственной техникой. Он был пятым из девяти детей и окончил юридический факультет Университета Алеппо в 1988 году.
\nВо время учебы в университете он участвовал в литературном форуме, который стал площадкой для ряда молодых литературных голосов, где он начал писать стихи, а затем перешел к написанию романов.
\nХалифа опубликовал свой первый роман «Хранитель обмана» в 1993 году, затем «Тетради Курбата» в 2000 году, из-за которого его членство в Союзе арабских писателей было приостановлено из-за чувствительных тем. Значительным поворотом стал роман 2006 года «Хвала ненависти», который проник в историю насилия в Сирии в 1980-х годах во время правления Хафеза Ассада. Несмотря на внутренний запрет, роман был переведен на несколько языков.
\nВ 2013 году он выпустил роман «В этих кухнях нет ножей», вызвавший большой резонанс и получивший премию Нагиба Махфуза, в котором он представил мрачную картину жизни сирийцев под властью бывшего режима безопасности. В романе 2016 года «Смерть — тяжелый труд» он рассказал о сирийской революции через путешествие трех братьев, перевозящих тело отца через блокпосты.
\nВ 2019 году он вернулся с романом «Над ними никто не молился», действие которого происходит в начале XX века в Дамаске, раскрывая корни репрессий, а в 2022 году опубликовал «Орел на соседнем столе». Он готовил новый роман под названием «Мертвая рыба, дышащая лимонной коркой».
\nХалифа писал сценарии для кино и телевидения, наиболее известные из которых — фильм «Баб аль-Маккам» и сериалы «История семьи Аль-Джалали» и «Относительное спокойствие», что укрепило его позицию как разнопланового писателя.
\nХалифа столкнулся с цензурой еще до сирийской революции и с ее началом открыто поддержал ее, неоднократно подтверждая ее законность как единственный выбор против несправедливости.
\nОн был избит и получил перелом руки в нападении сил безопасности бывшего режима во время участия в похоронах сирийского музыканта Рабии Гази 26 мая 2012 года, которого тогда убили сотрудники безопасности.
\nОн настаивал на том, чтобы остаться в Дамаске, считая свое присутствие частью своего литературного свидетельства. Он писал свои романы в условиях жестких мер безопасности, его произведения неоднократно изымались и запрещались, но оставались литературными документами, осуждающими тиранию.
\nЕго оппозиция режиму отражалась в его персонажах, которые часто жили между страхом и желанием свободы, от «Хвалы ненависти» до «Смерть — тяжелый труд». Его работы остаются свидетельством человеческого разрушения под властью тирании и войны.
\nЕго смерть от сердечного приступа в доме в Дамаске стала утратой уникального голоса в сирийской и арабской культуре, который до последнего момента оставался свидетелем родины, раздираемой репрессиями и войной.
", "tags": [ "Халед Халифа", "Дамаск", "Сирийская революция", "Сирийский писатель", "Цензура", "Сирийский режим", "Сирийская литература", "Хафез Асад" ] }, "fa": { "title": "رماننویس خالد خلیفه در دومین سالگرد درگذشتش: شاهد و نگهبان انقلاب از دمشق", "content": "دمشق - Capital News
\nدر زمانی که تاریکی و ظلمت حکمفرما بود، صدای یک سوری این تاریکی را روشن کرد و قلم خود را به سلاحی تبدیل کرد که با شجاعت در برابر استبداد، سرکوب و وحشت رژیم سابق و دستگاههای امنیتی آن ایستاد. این صدای رماننویس فقید خالد خلیفه بود.
\nدر دومین سالگرد درگذشت او که دیروز بود و در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۳ در سن ۵۹ سالگی درگذشت، خلیفه تا آخرین لحظه در دمشق ماند و از ترک آن خودداری کرد و تصویری از «معارض داخلی» را تجسم بخشید. آثار او حاوی محکومیت صریح رژیم سابق و ماشین امنیتی آن بود و همچنین به تحلیل عمیق ریشههای خشونت در سوریه پرداخت.
\nخالد خلیفه در سال ۱۹۶۴ در شهر اورم الصغری در حومه حلب به دنیا آمد، در خانوادهای متوسط که اعضای آن در کشاورزی و تجارت ماشینآلات کشاورزی فعالیت داشتند. او پنجمین فرزند از بین نه خواهر و برادر بود و در سال ۱۹۸۸ از دانشگاه حلب در رشته حقوق فارغالتحصیل شد.
\nدر دوران دانشگاه، در انجمن ادبی شرکت کرد که محلی برای پرورش چندین صدای ادبی جوان بود، جایی که ابتدا شعر مینوشت و سپس به رماننویسی روی آورد.
\nخلیفه اولین رمان خود «نگهبان فریب» را در سال ۱۹۹۳ منتشر کرد و سپس «دفترهای قرباط» را در سال ۲۰۰۰ که به دلیل موضوعات حساس باعث تعلیق عضویتش در اتحادیه نویسندگان عرب شد. نقطه عطف بزرگ با رمان «ستایش نفرت» در سال ۲۰۰۶ رقم خورد که تاریخ خشونت در سوریه در دهه ۱۹۸۰ در دوره حکومت حافظ اسد را بررسی کرد. این رمان با وجود ممنوعیت داخلی به چند زبان ترجمه شد.
\nدر سال ۲۰۱۳ رمان «در آشپزخانههای این شهر چاقو نیست» را منتشر کرد که جنجال زیادی به پا کرد و برنده جایزه نجیب محفوظ شد و تصویری تاریک از زندگی سوریها تحت حکومت امنیتی سابق ارائه داد. رمان «مرگ کار سختی است» در سال ۲۰۱۶ به انقلاب سوریه پرداخت و داستان سه برادر را روایت کرد که جنازه پدرشان را از میان موانع عبور میدهند.
\nدر سال ۲۰۱۹ با رمان «کسی برایشان نماز نخواند» به اوایل قرن بیستم در دمشق بازگشت و ریشههای سرکوب را آشکار کرد و در سال ۲۰۲۲ رمان «عقابی روی میز کناری» را منتشر کرد. او در حال آمادهسازی رمانی جدید با عنوان «ماهی مردهای که پوست لیمو نفس میکشد» بود.
\nخلیفه فیلمنامههایی برای سینما و تلویزیون نوشت، از جمله فیلم «باب مقام» و سریالهایی مانند «سیره آل جلالی» و «آرامش نسبی» که حضور او را به عنوان نویسندهای چندوجهی تقویت کرد.
\nخلیفه پیش از انقلاب سوریه با سانسور مواجه شد و با آغاز انقلاب، از آن حمایت آشکار کرد و بارها مشروعیت آن را به عنوان تنها گزینه در برابر ظلم تأیید کرد.
\nاو در ۲۶ مه ۲۰۱۲ هنگام شرکت در تشییع جنازه موسیقیدان سوری ربیع غزی که توسط نیروهای امنیتی به قتل رسید، توسط نیروهای امنیتی رژیم سابق مورد ضرب و شتم قرار گرفت و دستش شکست.
\nاو بر ماندن در دمشق تأکید داشت و حضور خود را بخشی از شهادت ادبی خود میدانست. رمانهایش را در شرایط محدودیتهای امنیتی نوشت که آثارش بارها مصادره و ممنوع شدند اما به عنوان اسناد ادبی محکومیت استبداد باقی ماندند.
\nمعارضه او با رژیم در شخصیتهای رمانهایش منعکس شد که اغلب بین ترس و آرزوی آزادی زندگی میکردند، از «ستایش نفرت» تا «مرگ کار سختی است». آثارش گواهی بر ویرانی انسانی تحت سلطه استبداد و جنگ باقی ماند.
\nدرگذشت او به دنبال حمله قلبی در خانهاش در دمشق، از دست دادن صدایی منحصر به فرد در فرهنگ سوری و عرب بود که تا آخرین لحظه شاهد میهنی بود که توسط سرکوب و جنگ دریده شده بود.
", "tags": [ "خالد خلیفه", "دمشق", "انقلاب سوریه", "رمان نویس سوری", "سانسور", "رژیم سوریه", "ادبیات سوری", "حافظ اسد" ] } }